“Η ακραία ζέστη γίνεται πιο συχνή, πιο έντονη, διαρκεί περισσότερο και καλύπτει πολύ ευρύτερες περιοχές απ΄ό,τι σε πιο δροσερά κλίματα του παρελθόντος”, δήλωσε ο Τζον Κένεντι, επικεφαλής κλιματικής πληροφόρησης του Παγκόσμιου Μετεωρολογικού Οργανισμού, σε συνέντευξη Τύπου στη Γενεύη. Ο Κένεντι είπε πως το παρόν μοτίβο ζέστης σε όλη την Ευρώπη, την πιο γρήγορα θερμαινόμενη ήπειρο, αντανακλά την αλληλεπίδραση ανάμεσα σε ένα επίμονο μοτίβο συστημάτων υψηλής πίεσης σε όλο το Βόρειο Ημισφαίριο και ένα θερμότερο κλίμα.

Τα συστήματα υψηλής πίεσης εγκλωβίζουν θερμό αέρα, μειώνουν τη νεφοκάλυψη και εμποδίζουν την κίνηση ψυχρότερου αέρα, επιτρέποντας στη ζέστη να αναπτύσσεται σε μεγάλες περιοχές για μέρες ή εβδομάδες. Το Ελ Νίνιο, το φυσικό κλιματικό φαινόμενο που συνήθως ενισχύει τις παγκόσμιες θερμοκρασίες, δεν συμβάλλει στη ζέστη που παρατηρείται φέτος στην Ευρώπη επειδή οι συνθήκες στον τροπικό Ειρηνικό είναι αυτή τη στιγμή ουδέτερες, πρόσθεσε.

Ο Κένεντι σημείωσε πως ο Ιούνιος του 1976 παρουσίασε  σε γενικές γραμμές ένα παρόμοιο μοτίβο συστημάτων υψηλής και χαμηλής πίεσης με εκείνα που παρατηρήθηκαν φέτος, αλλά είπε πως τα αποτελέσματα είναι πολύ διαφορετικά λόγω μίας παγκόσμιας υπερθέρμανσης δεκαετιών.

“Η εικόνα για το 1976 είναι εκείνη μερικών μεμονωμένων περιοχών πάνω από τον μέσο όρο θερμοκρασίας σε έναν πολύ ψυχρότερο κόσμο”, είπε, ενώ σήμερα “η εικόνα έχει αντιστραφεί” με μεγάλο μέρος της γης να βιώνει θερμοκρασίες μεγαλύτερες του μέσου όρου και μόνο λίγες μεμονωμένες ψυχρότερες περιοχές.

Εξαιρετικά θερμές θάλασσες και ξηρά εδάφη αυξάνουν τη θερμοκρασία σε όλη την Ευρώπη, είπε ο Κένεντι. Τα θαλάσσια κύματα ζέστης στη Μεσόγειο και στα νερά της δυτικής Ευρώπης πυροδοτούν πιο ζεστές συνθήκες στην ξηρά  παρέχοντας επιπρόσθετη ζέστη για επίμονα συστήματα υψηλής πίεσης, πρόσθεσε. Το ξηρό έδαφος επιτείνει επίσης τη ζέστη επειδή η γη θερμαίνεται πιο γρήγορα μόλις η υγρασία εξαντληθεί. “Πολλοί από αυτούς τους παράγοντες ενώνονται για να μας δώσουν το ρεκόρ ζέστης που παρατηρούμε φέτος”, είπε ο Κένεντι.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Η υπηρεσία αυτή των Ηνωμένων Εθνών σημείωσε σε έκθεσή της ότι υπάρχει πιθανότητα 81% για ένα πολύ ισχυρό φαινόμενο Ελ Νίνιο, με τις θερμοκρασίες στην επιφάνεια της θάλασσας να φτάνουν στα υψηλότερα επίπεδά τους από τουλάχιστον το 1982, καθιστώντας το ενδεχομένως το ισχυρότερο φαινόμενο αυτού του είδους από το 1950.

Το Ελ Νίνιο, μια περιοδική άνοδος στις θερμοκρασίες στην επιφάνεια του ωκεανού στον Ειρηνικό, αλλάζει τα παγκόσμια καιρικά μοτίβα και συνδέεται συχνά με ξηρασία στο νότιο τμήμα της Αφρικής, με καθυστέρηση των μουσώνων σε τμήματα της Ασίας και με απρόβλεπτες βροχοπτώσεις αλλού. «Αυτές είναι συνθήκες που κατά το παρελθόν έχουν πυροδοτήσει ευρείας κλίμακας πείνα», δήλωσε σε δημοσιογράφους ο Ζαν-Μαρτέν Μπάουερ, ο διευθυντής της Υπηρεσίας Ανάλυσης Επισιτιστικής Ασφάλειας και Διατροφής του WFP.

Βάσει ανάλυσης 45 χωρών που κρίνονται ευάλωτες στις δυσμενείς επιπτώσεις του Ελ Νίνιο, το Παγκόσμιο Επισιτιστικό Πρόγραμμα υπολογίζει ότι ο αριθμός αυτών που αντιμετωπίζουν οξεία επισιτιστική ανασφάλεια ενδέχεται να αυξηθεί κατά σχεδόν 49 εκατομμύρια σε συνολικά 274 εκατομμύρια ανθρώπους, μια αύξηση 22%, σε σχέση με τον βασικό πληθυσμό που ήδη αντιμετωπίζει επισιτιστική ανασφάλεια σε επίπεδο κρίσης ή χειρότερη. Η περιοχή της Κεντρικής Αμερικής και αυτή του νοτίου τμήματος της Αφρικής αναμένεται να βρίσκονται μεταξύ αυτών που θα πληγούν περισσότερο, με τον αριθμό των ανθρώπων σε επισιτιστική ανασφάλεια να αναμένεται να αυξηθεί κατά 83% στην Κεντρική Αμερική και σχεδόν 75% στην περιοχή της νότιας Αφρικής, σύμφωνα με την έκθεση του WFP.

Η νότια περιοχή της αφρικανικής ηπείρου, όπως και αυτή της Νότιας Αμερικής και της Καραϊβικής μπορεί να δουν η κάθε μία πάνω από επιπλέον 12 εκατομμύρια ανθρώπους να βυθίζονται σε οξεία επισιτιστική ανασφάλεια. Ο Μπάουερ σημείωσε ότι οι παγκόσμιες αγορές τροφίμων εισέρχονται στην περίοδο του Ελ Νίνιο εκκινώντας από μια σχετικά ισχυρή θέση ύστερα από καλές σοδειές το 2025, αλλά προειδοποίησε ότι η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή και ενδεχόμενες απώλειες σοδειών που συνδέονται με τις καιρικές συνθήκες θα μπορούσαν να ωθήσουν περαιτέρω προς τα πάνω τις τιμές.

Μολονότι προηγούμενα φαινόμενα Ελ Νίνιο δεν είχαν συνήθως προκαλέσει μεγάλες παγκόσμιες αυξήσεις των τιμών των τροφίμων, περιφερειακές ελλείψεις και υψηλότερες τιμές μπορεί να επιδεινώσουν την πρόσβαση στα τρόφιμα για τα ευάλωτα νοικοκυριά, πρόσθεσε. Οι περικοπές της χρηματοδότησης από Αμερικανούς και Ευρωπαίους δωρητές το 2025 εγείρουν επίσης εμπόδια στις προσπάθειες παρακολούθησης της εξελισσόμενης κρίσης, με τον Μπάουερ να περιγράφει μια ολοένα και μεγαλύτερη έλλειψη στοιχείων για την επισιτιστική ασφάλεια που χρησιμοποιούνται για την αποτίμηση του αντικτύπου του Ελ Νίνιο.

Το Παγκόσμιο Επισιτιστικό Πρόγραμμα διεξήγαγε περίπου 1,1 εκατομμύριο έρευνες σε νοικοκυριά το 2024, σε σύγκριση με περίπου 800.000 το 2025, ενώ η συλλογή στοιχείων μειώθηκε περαιτέρω φέτος λόγω των περιορισμών στη χρηματοδότηση.

«Σε καιρούς που υπάρχει ένας κίνδυνος όπως ένα Ελ Νίνιο, είναι σημαντικό να έχουμε συλλογή δεδομένων με μεγάλη συχνότητα», τόνισε ο Μπάουερ, προειδοποιώντας ότι η μειωμένη παρακολούθηση μπορεί να καταστήσει δυσκολότερο να εντοπιστούν γρήγορα αναδυόμενες επισιτιστικές κρίσεις.

–Ανάγκη για έγκαιρη δράση–

Το WFP υπογράμμισε ότι οι τρέχουσες προβλέψεις δείχνουν ελλείψεις βροχοπτώσεων σε τμήματα της Ανατολικής Αφρικής, το Σάχελ, την Κεντρική Αμερική και την Καραϊβική, ενώ μπορεί να αυξηθούν οι κίνδυνοι πλημμυρών στη Σομαλία και γειτονικές περιοχές.

Σημαντικές επιπτώσεις προβλέπονται επίσης στη Νότια και τη Νοτιοανατολική Ασία, όπου κίνδυνοι ξηρασίας, ανομοιομορφίες στους μουσώνες και πλημμύρες κατά τόπους θα μπορούσαν να διαταράξουν την αγροτική παραγωγή, σύμφωνα με την έκθεση. Η υπηρεσία αυτή των Ηνωμένων Εθνών τόνισε ότι οι προβλέψεις εξακολουθούν να είναι αβέβαιες και ότι θα υπάρχουν διαφοροποιήσεις στις επιπτώσεις στις περιοχές, αλλά προειδοποίησε ότι οι κυβερνήσεις και οι υπηρεσίες αρωγής χρειάζεται να προετοιμαστούν.

Ο Ρίτσαρντ Τσούλαρτον, διευθυντής της Υπηρεσίας Κλίματος και Ανθεκτικότητας του WFP, δήλωσε ότι η υπηρεσία του έχει αυξήσει τα προγράμματα προληπτικής δράσης σε 18 χώρες, με μετρητά και άλλες μορφές αρωγής να έχουν φτάσει σε πάνω από 1,3 εκατομμύριο ανθρώπους μέχρι στιγμής φέτος ώστε να βοηθήσουν στην περίπτωση ακραίων καιρικών συνθηκών.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Αυτό αναφέρει, μιλώντας στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων, ο καθηγητής Απόστολος Βουλγαράκης, κάτοχος της Έδρας AXA για τις Πυρκαγιές και το Κλίμα στο Πολυτεχνείο Κρήτης και αναπληρωτής διευθυντής του Κέντρου Leverhulme για τις Πυρκαγιές, το Περιβάλλον και την Κοινωνία του Imperial College του Λονδίνου.

«Μπορεί τα οικόπεδα να καθαρίζονται (ορθώς), αλλά έξω από τους οικισμούς, σε πιο απομακρυσμένες περιοχές, αυτό δεν συμβαίνει», περιγράφει ο κ. Βουλγαράκης και σημειώνει την περίπτωση της νότιας Κρήτης: «Φέτος οι βροχές ήταν ιδιαίτερα επίμονες, λόγω των νοτιοδυτικών ανέμων που επικράτησαν, επομένως η περιοχή του νότιου Ρεθύμνου που κάηκε ήταν μία από τις ιδιαίτερα επίφοβες. Η αυξημένη βλάστηση παρέμεινε σχετικά υγρή για αρκετό διάστημα, αλλά όταν εμφανίστηκε ο πρώτος καύσωνας του καλοκαιριού που μείωσε δραστικά την υγρασία και αμέσως μετά οι ακραίοι άνεμοι, το “καύσιμο” που υπήρχε ήταν περισσότερο από άλλες χρονιές και η κατάσταση εκρηκτική».

Η «συνέχεια της καύσιμης ύλης» είναι το πιο βασικό κοινό χαρακτηριστικό μεταξύ των εκτεταμένων πυρκαγιών που εκδηλώθηκαν στην Ελλάδα φέτος και τα προηγούμενα χρόνια. «Για διαφορετικούς λόγους σε κάθε περίπτωση, η καύσιμη ύλη (βλάστηση) έχει αφεθεί στην τύχη της. Οι περιοχές αποτελούν ένα σχεδόν συνεχές σύμπλεγμα από δάση ή άλλη βλάστηση, χωρίς αρκετές φυσικές ή διαχειριζόμενες ζώνες που θα μπορούσαν να περιορίσουν την εξάπλωση της φωτιάς. Η εγκατάλειψη της υπαίθρου και η ελλιπής διαχείριση του δασικού τοπίου είναι και πάλι κεντρικοί παράγοντες», τονίζει ο κ. Βουλγαράκης.

Το νήμα που συνδέει τις πυρκαγιές της Μεσογείου

Ο κ. Βουλγαράκης εντοπίζει δύο κοινούς παρονομαστές που συνδέουν τις μεγάλες φετινές πυρκαγιές στην Ελλάδα, την Ισπανία και τη Γαλλία. Ο πρώτος αφορά στο ότι «η έναρξή τους συνδέεται με ανθρώπινες δραστηριότητες: Δίκτυα ηλεκτροδότησης, εμπρησμοί, αμέλεια. Αυτό μάς θυμίζει ότι οι παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο εκδήλωσης πυρκαγιάς στην περιοχή της Μεσογείου μπορεί να είναι πολλοί, αλλά η έναρξη πυρκαγιών στην πλειονότητα των περιπτώσεων προκαλείται από τον άνθρωπο».

Ο δεύτερος παράγοντας είναι «η μη ορθή διαχείριση του τοπίου. Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις, ένα μεγάλο μέρος των εκτάσεων που κάηκαν περιελάμβανε αυξημένη βιομάζα (ζωντανή και νεκρή βλάστηση), είτε λόγω εγκατάλειψης παραδοσιακών γεωργικών και κτηνοτροφικών δραστηριοτήτων που θα οδηγούσαν σε ένα πιο ελεγχόμενο τοπίο είτε λόγω ανεξέλεγκτης μεγέθυνσης περιαστικών δασών με εύφλεκτη βλάστηση, όπως τα πεύκα».

Υπενθυμίζει, επιπλέον, ότι η Μεσόγειος «είναι μία από τις περιοχές του πλανήτη που πλήττονται περισσότερο από την κλιματική αλλαγή (hot spot), τόσο από πιο ακραίους καύσωνες όσο και από παρατεταμένες ξηρασίες». «Ενώ δεν έφερε η κλιματική αλλαγή τις πυρκαγιές στη Μεσόγειο -αυτές υπήρχαν πάντα στην περιοχή καθώς το καλοκαίρι επικρατούν ξηροθερμικές συνθήκες- ωστόσο τις έχει εντείνει», επισημαίνει ο καθηγητής στο ΑΠΕ-ΜΠΕ.

Όπως διευκρινίζει, το γεγονός ότι εφέτος η Ελλάδα δεν βίωσε ακραίους καύσωνες σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες, «αυτό δεν σημαίνει ότι η κλιματική αλλαγή δεν αυξάνει τον κίνδυνο, κατά μέσο όρο. Αν φέτος είχαμε ένα πιο ακραίο καλοκαίρι από άποψη ζέστης, οι πυρκαγιές που ζούμε θα ήταν ακόμα χειρότερες. Και αυτά τα καλοκαίρια με ακραία ζέστη μπορεί να μη συμβαίνουν κάθε χρόνο αφού παρ’ όλη την κλιματική υπερθέρμανση ο καιρός πάντα έχει “σκαμπανεβάσματα”, αλλά συμβαίνουν όλο και πιο συχνά λόγω κλιματικής αλλαγής».

Διευθυντής του Εργαστηρίου Ατμοσφαιρικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής, που μελετά τη σχέση μεταξύ της κλιματικής αλλαγής, της ατμοσφαιρικής ρύπανσης και των πυρκαγιών, ο κ. Βουλγαράκης έχει επικεντρώσει την έρευνά του στη μελέτη των σημαντικών ερωτημάτων που προκύπτουν από τις πυρκαγιές σε κάθε μέρος του πλανήτη. Όπως περιγράφει, οι megafires γίνονται όλο και συχνότερες στην Ευρώπη, ειδικά στη Μεσόγειο, ενώ μεγάλες πυρκαγιές παρατηρούνται, πλέον, συχνότερα και σε πιο υψηλά γεωγραφικά πλάτη, όπως στη Βρετανία και στη Σκανδιναβία, αλλά και σε άλλες περιοχές, όπως η Βόρεια Αμερική, η Νότια Αμερική, η Αυστραλία και η Σιβηρία.

«Στα υψηλά γεωγραφικά πλάτη, όπως στον Καναδά, τη Σκανδιναβία και τη Σιβηρία, εντοπίζεται μάλιστα και ένας μεγάλος φόβος μας: Ότι πολλά εδάφη τύρφης τα οποία έως τώρα δε μπορούσαν να καούν επειδή ήταν παγωμένα, πλέον, λόγω κλιματικής αλλαγής, ξεκινούν να καίγονται, με αποτέλεσμα μεγάλες ποσότητες διοξειδίου του άνθρακα να μπορούν πλέον να εισέλθουν στην ατμόσφαιρα. Το πόσο ισχυρή μπορεί να είναι αυτή η “κλιματική ανάδραση” είναι κάτι που μελετάμε στην ομάδα μας στο Πολυτεχνείο Κρήτης σε συνεργασία με επιστήμονες από τη βόρεια Ευρώπη», υπογραμμίζει.

Το πρόβλημα της πρόληψης

Στο παρελθόν, ο κ. Βουλγαράκης και η ομάδα του ηγήθηκαν, σε συνεργασία με το UK Met Office, της ανάπτυξης του πρώτου μοντέλου πυρκαγιών (INFERNO) που ενσωματώθηκε στο μοντέλο γήινου συστήματος (UKESM1) του Ηνωμένου Βασιλείου (ΗΒ), το βασικό εργαλείο στο ΗΒ και από τα πλέον εδραιωμένα παγκοσμίως για επίσημη πρόγνωση του κλίματος και του γήινου συστήματος.

Ποια πρέπει να είναι η στρατηγική διαχείρισης των μεγάλων πυρκαγιών σε επίπεδο πρόληψης, αντιμετώπισης και αποκατάστασης, τον ρωτάμε. «Η ολοκληρωμένη διαχείριση είναι το ζητούμενο, με γνώμονα τη γνώση που παράγουν διεπιστημονικές ομάδες», απαντά στο ΑΠΕ-ΜΠΕ. «Οι πυρκαγιές δεν είναι πρόβλημα που μπορεί να λυθεί μόνο από μία επιστήμη. Χρειάζεται ο συνδυασμός γνώσεων που κατέχουν δασολόγοι, μετεωρολόγοι, μηχανικοί, κοινωνικοί επιστήμονες κ.ά. και συνεργασία με τις Αρχές και τις ομάδες πολιτών που εμπλέκονται», συμπληρώνει. «Αυτό, πάντως, το οποίο διαπιστώνουμε όλοι οι επιστήμονες ότι πάσχει περισσότερο είναι η πρόληψη. Στην αντιμετώπιση των πυρκαγιών την ώρα που συμβαίνουν έχουμε κάνει σημαντικά βήματα, αλλά δεν είναι αρκετά αν δεν διαχειριστούμε το τοπίο με τρόπο που να το καθιστά πιο ανθεκτικό στις πυρκαγιές», καταλήγει ο καθηγητής.

* Επισυνάπτεται φωτογραφία του Απόστολου Βουλγαράκη, την οποία παραχώρησε για χρήση

ΑΠΕ-ΜΠΕ/Μαρία Κουζινοπούλου

Πολυάριθμες ευρωπαϊκές χώρες υποφέρουν αυτό το καλοκαίρι από συνθήκες ξηρασίας. Η Γαλλία εκφράζει φόβους ότι πιθανόν να έχει φέτος τη μικρότερη σοδειά καλαμποκιού των τελευταίων 50 ετών, ενώ η Ρουμανία έχει περιορίσει την πρόσβαση των αγροτών σε νερό για άρδευση, η Ολλανδία κήρυξε λειψυδρία την περασμένη εβδομάδα και επτά ελληνικά νησιά   έχουν κηρυχθεί σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης λόγω σοβαρής λειψυδρίας και ξηρασίας.

Η κλιματική αλλαγή δεν ήταν η αιτία της απουσίας βροχοπτώσεων την περίοδο Απριλίου-Ιουνίου αυτό τον χρόνο, σύμφωνα με την ανάλυση της World Weather Attribution (WWA) που απαρτίζεται από κλιματολόγους. Αντίθετα, ο ρόλος της κλιματικής αλλαγής στην συνεχιζόμενη ξηρασία είναι ότι έχει συμβάλει άμεσα στην ακραία ζέστη, η οποία επιταχύνει την ποσότητα του νερού που εξατμίζεται από τα εδάφη.

Οι πιθανές συνθήκες δυνατότητας εξάτμισης ήταν 80 φορές μεγαλύτερες στη δυτική Ευρώπη και 40 φορές στην ανατολική Ευρώπη τον Ιανουάριο-Ιούνιο σε σύγκριση με την προβιομηχανική εποχή, πριν οι άνθρωποι αρχίσουν να καίνε ορυκτά καύσιμα σε βιομηχανική κλίμακα, δήλωσε η WWA.

«Η ακραία ζέστη καθίσταται πλέον ο κύριος παράγοντας ξηρασίας στην ήπειρό μας», δήλωσε η Σάρα Κιού, κλιματική επιστήμονας στη Βασιλική Ολλανδική Μετεωρολογική Υπηρεσία. «Βλέπουμε τα αποθέματα νερού να εξατμίζονται από τα εδάφη και τα ποτάμια μας πιο γρήγορα από ό,τι θα συνέβαινε σε έναν κόσμο χωρίς την κλιματική αλλαγή, μετατρέποντας αυτό που θα ήταν διαχειρίσιμα διαστήματα ξηρασίας σε σοβαρές ξηρασίες», είπε.

Οι επιστήμονες δήλωσαν ότι τα ευρήματα δείχνουν πως η κλιματική αλλαγή αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο σχηματίζονται οι ξηρασίες στην Ευρώπη — με την έλλειψη βροχής να παίζει μικρότερο ρόλο, ενώ ο θερμότερος αέρας που εμποδίζει τη βροχή να παραμείνει στο έδαφος συμβάλλει περισσότερο. Οι ξηρασίες στα γεωργικά εδάφη είναι πλέον πέντε φορές πιο πιθανές στη δυτική Ευρώπη λόγω της κλιματικής αλλαγής και 11 φορές πιο πιθανές στην ανατολική Ευρώπη, σύμφωνα με την ανάλυση της WWA.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Η ερευνητική ομάδα, με κύριο συγγραφέα της μελέτης τον Πέτρο Βασιλάκο από το ελβετικό ερευνητικό κέντρο «Paul Scherrer Institute» (PSI) και συμμετέχοντες ερευνητές από το ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος», το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών και το Πανεπιστήμιο Κρήτης, συγκέντρωσε περίπου 18.500 ημερήσιες μετρήσεις σκόνης κυρίως από τη Σαχάρα και ευρύτερα από ερημικές περιοχές της Βόρειας Αφρικής, ακόμα και από περιοχές της Μέσης Ανατολής. Οι μετρήσεις έγιναν σε 103 αγροτικές και αστικές περιοχές σε όλη την Ευρώπη την περίοδο 2012-2021. Ως αξιόπιστο δείκτη για την ερημική σκόνη, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν τη συγκέντρωση αλουμινίου στα αιωρούμενα σωματίδια, στοιχείο χαρακτηριστικό των σωματιδίων σκόνης που μεταφέρονται από τις ερήμους.

Στη συνέχεια, ανέπτυξαν ένα μοντέλο μηχανικής μάθησης, το οποίο επεξεργάστηκε τις μετρήσεις από σταθμούς, δορυφορικά δεδομένα, πληροφορίες για τη χρήση γης και μετεωρολογικές παραμέτρους, όπως η θερμοκρασία και η ταχύτητα του ανέμου. Με τη βοήθεια του μοντέλου έγιναν εκτιμήσεις για τις συγκεντρώσεις σκόνης και σε άλλες περιοχές της Ευρώπης και τελικά δημιουργήθηκε ένας αξιόπιστος πανευρωπαϊκός χάρτης σωματιδίων ερημικής σκόνης.

Όπως προέκυψε από την έρευνα, οι συγκεντρώσεις σκόνης αυξήθηκαν στο μεγαλύτερο μέρος της Ευρώπης κατά τη συγκεκριμένη δεκαετία αυτή, με μερικές από τις μεγαλύτερες αυξήσεις να σημειώνονται στην Ιταλία, την Αδριατική Θάλασσα και το Αιγαίο Πέλαγος. Επίσης, αυξημένα επίπεδα σκόνης εντοπίστηκαν στη δυτική Γαλλία. Μάλιστα, εντοπίστηκε ότι ενώ ο αριθμός των επεισοδίων σκόνης δεν αυξήθηκε, ωστόσο έγιναν πιο σοβαρά σε αρκετά μέρη της νότιας Ευρώπης.

Σχετικά με την Ελλάδα, ο Πέτρος Βασιλάκος από το PSI και ο Μάνος Μανούσακας από το ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος» εξηγούν στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ότι «η Ελλάδα, κυρίως η ανατολική Ελλάδα, συγκαταλέγεται στις περιοχές με τη μεγαλύτερη αύξηση του συνολικού φορτίου σκόνης. Συγκεκριμένα, η ένταση των επεισοδίων αφρικανικής σκόνης που φτάνουν σε πόλεις, όπως η Αθήνα και η Θεσσαλονίκη, αυξήθηκε κατά περίπου δύο μικρογραμμάρια ανά κυβικό μέτρο από τις αρχές του 2012 έως το τέλος του 2021, μια μεταβολή που θεωρείται σημαντική». Αντίθετα, ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι κάποια σημεία της Ελλάδας είχαν μείωση της συγκέντρωσης σκόνης, όπως τα βουνά της Πίνδου και η Πελοπόννησος, «όπου το υψηλό υψόμετρο “προστάτευσε” τις περιοχές», όπως επισημαίνουν οι δύο Έλληνες ερευνητές.

Συνολικά, η ποσότητα της σκόνης αυξήθηκε κατά μέσο όρο μισό μικρογραμμάριο ανά κυβικό μέτρο κατά τη διάρκεια της συγκεκριμένης περιόδου. Στη νότια Ευρώπη, η μέση συγκέντρωση σκόνης τη δεκαετία που μελετήθηκε ανήλθε σε 5,3 μικρογραμμάρια ανά κυβικό μέτρο αέρα αντιπροσωπεύοντας το 31% της ετήσιας τιμής αναφοράς του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας για σωματίδια PM10 (με διάμετρο 10 μικρόμετρα ή μικρότερη). Αντίθετα, στην κεντρική και βόρεια Ευρώπη καταγράφηκε μέση τιμή 2,1 μικρογραμμάρια.

Οι ερευνητές έκαναν ανάλυση των αλπικών πυρήνων πάγου από τα ελβετοϊταλικά σύνορα και εντόπισαν ότι η εναπόθεση σκόνης έχει αυξηθεί κατά περίπου 110% από την προβιομηχανική εποχή, δηλαδή τα τελευταία 250 χρόνια, υποδηλώνοντας μακροπρόθεσμη αύξηση της σκόνης. Η αύξηση αυτή συνδέεται με αυξανόμενη ξηρασία στη Βόρεια Αφρική και αλλαγές στα μοτίβα ατμοσφαιρικής κυκλοφορίας που φέρνουν όλο και ισχυρότερους ανέμους από την περιοχή αυτή προς την Ευρώπη, δύο φαινόμενα που εντάθηκαν κατά τη δεκαετία που μελετήθηκε.

Ο επικεφαλής του έργου, Κάσπαρ Ντάλενμπαχ (Kaspar Dallenbach) από το Κέντρο για την Ενέργεια και τις Περιβαλλοντικές Επιστήμες του PSI παρατηρεί ότι «δεν είναι ακόμα απολύτως σαφές σε ποιο βαθμό η ανθρωπογενής κλιματική αλλαγή έχει συμβάλει σε αυτή την εξέλιξη ή αν την εντείνει περαιτέρω. Ωστόσο, τα τρέχοντα δεδομένα μας υποδηλώνουν ότι η αύξηση της ερημικής σκόνης τουλάχιστον διευκολύνεται από τις ανθρωπογενείς εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου και τη σχετική υπερθέρμανση του πλανήτη. Αυτό οδηγεί σε ξηρότερες συνθήκες σε ορισμένες περιοχές και στην επέκταση των ερήμων».

Μπορεί η μελέτη να αφορούσε στην περίοδο μέχρι το 2021, ωστόσο ο Πέτρος Βασιλάκος και ο Μάνος Μανούσακας εκτιμούν ότι τα πορίσματα της έρευνας εξακολουθούν να ισχύουν και σήμερα. «Τα στοιχεία από την ανάλυση των πυρήνων πάγου δείχνουν μια σαφή και συνεχή αύξηση της ποσότητας αφρικανικής σκόνης που φτάνει στην Ευρώπη κατά τα τελευταία 250 χρόνια, χωρίς μέχρι στιγμής να υπάρχουν ενδείξεις ότι η τάση αυτή θα κοπάσει στο μέλλον», επισημαίνουν στο ΑΠΕ-ΜΠΕ.

Οι ερευνητές προειδοποιούν ότι η επιδείνωση της ρύπανσης από σκόνη θα μπορούσε να επηρεάσει ολοένα και περισσότερο την ποιότητα του αέρα και τη δημόσια υγεία, καθώς η σκόνη της ερήμου μπορεί να βλάψει την υγεία. Διευκρινίζουν, τέλος, ότι οι μετρήσεις ήταν περιορισμένες σε ορισμένα μέρη της Ευρώπης, συμπεριλαμβανομένης της βορειοανατολικής Ευρώπης, των Βαλκανίων και των Σκανδιναβικών χωρών.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Τα περισσότερα είδη των πουλιών ετοιμάζονται να εγκαταλείψουν τις φωλιές τους κι αυτή η περίοδος θεωρείται ιδανική για τις δακτυλιώσεις των νεοσσών που γίνονται από τον ΟΦΥΠΕΚΑ, σε συνεργασία με το Ελληνικό Κέντρο Δακτυλίωσης Πουλιών.

Η δράση υλοποιήθηκε στις περιοχές αρμοδιότητας επτά Μονάδων Διαχείρισης Προστατευόμενων Περιοχών του ΟΦΥΠΕΚΑ ανά τη χώρα: των Μ.Δ. Εθνικών Πάρκων Νέστου – Βιστωνίδας και Ροδόπης, Προστατευόμενων Περιοχών Κεντρικής Μακεδονίας, Προστατευόμενων Περιοχών Ηπείρου, Προστατευόμενων Περιοχών Θεσσαλίας, Εθνικού Πάρκου Μεσολογγίου και Προστατευόμενων Περιοχών Δυτικής Στερεάς Ελλάδας, Εθνικών Πάρκων Παρνασσού, Οίτης και Προστατευόμενων Περιοχών Ανατολικής Στερεάς Ελλάδας και Εθνικού Πάρκου Στροφυλιάς και Προστατευόμενων Περιοχών Δυτικής Πελοποννήσου.

Έξι μικροί πελαργοί σε μια μόνο φωλιά στο Καβαλάρι Θεσσαλονίκης

Παράλληλα, με τη συνδρομή του ΔΕΔΔΗΕ και την υποστήριξη επιμέρους δήμων, δακτυλιώθηκαν και νεοσσοί Πελαργών. Αξίζει να σημειωθεί ότι σε μία φωλιά στο Καβαλάρι Θεσσαλονίκης καταγράφηκαν και δακτυλιώθηκαν έξι νεοσσοί – αριθμός σχετικά μεγάλος για το είδος, γεγονός που υποδεικνύει ότι οι γονείς ήταν έμπειρα πουλιά και ότι υπήρχε επαρκής διαθεσιμότητα τροφής στην περιοχή.

Η δακτυλίωση αποτελεί μία από τις σημαντικότερες επιστημονικές μεθόδους παρακολούθησης των άγριων πτηνών, καθώς επιτρέπει τη συλλογή πολύτιμων δεδομένων για τις μεταναστευτικές διαδρομές, την αναπαραγωγική επιτυχία, τη συμπεριφορά, τη θνησιμότητα και τη διάρκεια ζωής τους. Κάθε νεοσσός αποκτά ένα μοναδικό δακτυλίδι αναγνώρισης, το οποίο λειτουργεί ως η «ταυτότητά» του σε όλη τη διάρκεια της ζωής του και επιτρέπει την αναγνώρισή του σε μελλοντικές καταγραφές.

Ο Οργανισμός Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής (ΟΦΥΠΕΚΑ) είναι Νομικό Πρόσωπο Ιδιωτικού Δικαίου εποπτευόμενο από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, με αποστολή τη διαχείριση των προστατευόμενων περιοχών στην Ελλάδα, τη διατήρηση της βιοποικιλότητας, την προώθηση και υλοποίηση δράσεων βιώσιμης ανάπτυξης και την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.

* Tις φωτογραφίες παραχώρησε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο ΟΦΥΠΕΚΑ

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ο περιφερειακός διευθυντής του ΠΟΥ για την Ευρώπη, ο Χανς Κλούγκε, είχε χθες επείγουσα επικοινωνία με εκπροσώπους από 41 χώρες της περιοχής, την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών για να συζητήσουν για τα διδάγματα που αναδείχτηκαν από το πρόσφατο κύμα καύσωνα και για τις προετοιμασίες για το επόμενο.

Σε ανακοίνωσή του ο Κλούγκε αναφέρει ότι οι χώρες με σχέδια δράσης για την υγεία που συνδέονται με ακραίες θερμοκρασίες και καύσωνες ανταποκρίθηκαν ταχύτερα και προστάτευσαν καλύτερα τους πληθυσμούς τους στη διάρκεια του καύσωνα του Ιουνίου.

Ωστόσο, ο ίδιος είπε ότι λιγότερες από τις μισές από τις ευρωπαϊκές χώρες μέλη του ΠΟΥ εφαρμόζουν τέτοια μέτρα. Ειδικοί έχουν ανακοινώσει ότι το κύμα καύσωνα που διήρκεσε από τις 20 ως τις 28 Ιουνίου ήταν το σφοδρότερο που έχει καταγραφεί στην Ευρώπη προκαλώντας προβλήματα στην παραγωγή ενέργειας, καταστροφές στις υποδομές και υπερφορτώνοντας τα συστήματα υγειονομικής φροντίδας.

Επιστήμονες υποστηρίζουν ότι οι ακραίες θερμοκρασίες σχεδόν σίγουρα προκαλούνται από την κλιματική αλλαγή. Η Γαλλία, η Ολλανδία και το Βέλγιο κατέγραψαν 3.700 πλεονάζοντες θανάτους με τις αρχές να προειδοποιούν ότι ο απολογισμός αυτός είναι προσωρινός και πιθανόν να αυξηθεί. Η θερμοκρασία σε τμήματα της Ευρώπης ανήλθε στη διάρκεια του καύσωνα στους 40 βαθμούς.

“Το έργο τώρα πρέπει να γίνει σε δύο μέτωπα: να διορθωθεί ό,τι απέτυχε τις τελευταίες εβδομάδες πριν ενσκήψει ο επόμενος καύσωνας και να δομηθεί το είδος αυτό του συστήματος υγείας που δεν ανταποκρίνεται απλώς στις ακραίες θερμοκρασίες, αλλά είναι και προετοιμασμένο γι’ αυτές”, κατέληξε ο Κλούγκε.

«Παρότι η ανθεκτικότητα του υφάλου παραμένει φανερή, η δυνατότητά του να αντέχει τέτοια φαινόμενα και να ανακάμπτει αμφισβητείται ολοένα περισσότερο», εγείροντας «απόλυτη ανησυχία», τόνισε η UNESCO σε προκαταρκτική έκθεσή της.

Η Εκπαιδευτική, Επιστημονική και Επιμορφωτική Οργάνωση των Ηνωμένων Εθνών έθεσε υπό παρακολούθηση τον μεγάλο κοραλλιογενή ύφαλο από το 2021. Είχε προειδοποιήσει την εποχή ότι ο ύφαλος, που εκτείνεται σε 2.300 χιλιόμετρα κι αποτελείται από τροπικά κοράλλια, μαγνήτης για τους τουρίστες, υπήρχε κίνδυνος να προστεθεί στον κατάλογο της παγκόσμιας φυσικής κληρονομιάς σε κίνδυνο.

Πάντως η UNESCO έκρινε ότι η Αυστραλία έχει σημειώσει πρόοδο στα ζητήματα που αφορούν την κλιματική αλλαγή, την ποιότητα των υδάτων, την βιώσιμη αλιεία και τον καθαρισμό καταλοίπων που θα μπορούσαν να απειλήσουν τον ύφαλο.

Την περασμένη χρονιά, επιστήμονες κατέγραψαν την «πιο εκτεταμένη» λεύκανση του υφάλου που έχει παρατηρηθεί ποτέ, λόγω των αποπνικτικών θερμοκρασιών στον ωκεανό το 2024, με αποτέλεσμα «επίπεδα θερμικής καταπόνησης άνευ προηγουμένου» αφότου άρχισαν να τηρούνται δεδομένα, πριν από σχεδόν σαράντα χρόνια.

Η Αυστραλία άλλαξε τη νομοθεσία της το 2025, κάνοντας αυστηρότερους τους περιορισμούς για την καταστροφή της αυτόχθονης χλωρίδας περί τον ύφαλο, όμως η UNESCO παροτρύνει να ληφθούν πιο σθεναρά μέτρα εναντίον της βυθοκόρησης και της υπεραλιείας.

Ο μεγάλος κοραλλιογενής ύφαλος «εισφέρει στην οικονομία πάνω από εννιά δισεκατομμύρια δολάρια Αυστραλίας (5,5 δισεκ. ευρώ) κάθε χρόνο» και «είναι ο πέμπτος μεγαλύτερος εργοδότης στη χώρα, εξασφαλίζοντας 77.000 θέσεις απασχόλησης. Δεν θα έπρεπε να χρειάζεται να μας λέει η UNESCO ότι οφείλουμε να κάνουμε περισσότερα για να τον προστατεύσουμε», τόνισε η Λίσα Σίντλερ της οργάνωσης Australian Marine Conservation Society.

Η Αυστραλία αναμένεται κατόπιν αιτήματος της UNESCO να της διαβιβάσει νέα έκθεση προόδου για την εξέλιξη της κατάστασης του υφάλου το 2028.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Μετεωρολογικό Οργανισμό (ΠΜΟ), έχουν εκδηλωθεί συνθήκες Ελ Νίνιο στον τροπικό Ειρηνικό ωκεανό και το φαινόμενο «προβλέπεται να ενισχυθεί με ταχύτητα τους επόμενους μήνες, αυξάνοντας την πιθανότητα κυμάτων ζέστης, ξηρασιών, ισχυρών βροχοπτώσεων και άλλων ακραίων μετεωρολογικών φαινομένων σε πολλούς τομείς του κόσμου».

Στο πρώτο του εποχικό έκτακτο προειδοποιητικό δελτίο, ο έκανε λόγο για «ταχεία εξέλιξη προς επεισόδιο Ελ Νίνιο υψηλής έντασης» την περίοδο μεταξύ «Ιουλίου και Σεπτεμβρίου», που θα φθάσει στην τρίτη από τις τέσσερις βαθμίδες της κλίμακας.

Η ενημέρωση συνεχίζει εκείνη που είχε δημοσιοποιηθεί τη 2η Ιουνίου από τον ΠΜΟ, όταν ανακοίνωσε πως ήταν άμεσα επικείμενη η εκδήλωση Ελ Νίνιο. Μερικές ημέρες αργότερα, την 11η Ιουνίου, η αμερικανική υπηρεσία παρατήρησης των ωκεανών και της ατμόσφαιρας (NOAA) επιβεβαίωνε πως το φαινόμενο είχε αρχίσει ήδη τον Μάιο. Το κλιματικό φαινόμενο αυτό συνήθως καταγράφεται κάθε δύο ως επτά χρόνια και διαρκεί εννιά ως δώδεκα μήνες, σύμφωνα με τον ΠΜΟ.

Αυξάνει τις θερμοκρασίες στην επιφάνεια του κεντρικού και του ανατολικού Ειρηνικού ωκεανού στο ύψος του ισημερινού, μεταβάλλοντας σε παγκόσμια κλίμακα τους ανέμους, τις πιέσεις και τις βροχοπτώσεις. Και επηρεάζει έντονα τις παγκόσμιες θερμοκρασίες τη χρονιά που ακολουθεί, εξηγεί η ίδια πηγή.

Το φαινόμενο Ελ Νίνιο «είναι ήδη παρόν και αναμένεται να ενισχυθεί με ταχύτητα φθάνοντας σε ισχυρή ένταση», ανέφερε η γενική γραμματέας του ΠΜΟ, η Σελέστε Σάουλο, σύμφωνα με την ανακοίνωση του οργανισμού. «Θα αυξήσει τις πιθανότητες ξηρασίας και ισχυρών βροχών, καθώς και τον κίνδυνο κυμάτων ζέστης στο έδαφος και στη θάλασσα και σε πολλές περιοχές του κόσμου», συνέχισε.

Κατά την πιο πρόσφατη εκδήλωση του φαινομένου Ελ Νίνιο, το 2023 και το 2024, καταγράφτηκαν οι δυο χρονιές με τις υψηλότερες θερμοκρασίες στα χρονικά. Το κυκλικό φαινόμενο επηρεάζει σαν ντόμινο το κλίμα του πλανήτη για αρκετούς μήνες.

Σύμφωνα με τον ΠΜΟ, οι προβλέψεις των κυριότερων κέντρων σε διεθνές επίπεδο υποδεικνύουν συνεχή και μεγάλη άνοδο των θερμοκρασιών των ωκεανών στο κεντρικό και στο ανατολικό τμήμα του Ειρηνικού ωκεανού στο ύψος του ισημερινού που αναμένεται να ξεπεράσουν τους 2° Κελσίου στις «κυριότερες περιοχές που παρακολουθούνται» και ότι τα μοντέλα πρόβλεψης συγκλίνουν κατά πολύ, κάτι που σημαίνει ότι ο βαθμός βεβαιότητας είναι υψηλός.

Το Ελ Νίνιο θα συνεχίσει να ενισχύεται κατά την περίοδο από τον Σεπτέμβριο ως τον Νοέμβριο και οι επιπτώσεις του αναμένεται να «εξαπλωθούν σε πολλές περιοχές του κόσμου». Παράλληλα, οι θερμοκρασίες στον Ατλαντικό στο ύψος του ισημερινού αναμένεται επίσης να παραμείνουν υψηλότερες των φυσιολογικών για την εποχή.

Ο ΠΜΟ θεωρεί «συντριπτική» την πιθανότητα οι θερμοκρασίες να είναι υψηλότερες των φυσιολογικών τιμών σε όλες τις κατοικημένες περιοχές, εξαιρουμένων μόνο των πόλων, την περίοδο Ιουλίου-Σεπτεμβρίου.

Προβλέπει επίσης περισσότερες βροχοπτώσεις από το φυσιολογικό στο κεντρικό και στο ανατολικό τμήμα του Ειρηνικού στο ύψος του Ισημερινού και κατώτερες από το φυσιολογικό σε κάποιες περιοχές του τροπικού Ινδικού ωκεανού, στην ινδική υποήπειρο και σε μεγάλο μέρος της Αυστραλίας.

Στην Αφρική στο ύψος του Ισημερινού οι προβλέψεις κάνουν λόγο για εντυπωσιακή αντίθεση ανατολής-δύσης: βροχοπτώσεις περισσότερες από το φυσιολογικό βόρεια του κόλπου της Γουινέας αλλά λιγότερες από το φυσιολογικό στο Κέρας της Αφρικής.

Βροχοπτώσεις λιγότερες από το φυσιολογικό αναμένονται επίσης στην Καραϊβική, στο βορειοδυτικό τμήμα της νότιας Αμερικής και κάποιους τομείς της κεντρικής Αμερικής, ενώ το νοτιοδυτικό τμήμα των ΗΠΑ αναμένεται να βιώσει συνθήκες πολύ πιο υγρές από τον μέσο όρο.

Στην Ευρώπη προβλέπεται έντονη αντίθεση βορρά-νότου, με περισσότερες βροχές στον νότο και λιγότερες στον βορρά, αν και οι προβλέψεις για τη γηραιά ήπειρο θεωρούνται πως έχουν χαμηλότερο βαθμό βεβαιότητας από ό,τι για άλλες περιοχές.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Η μέση θερμοκρασία στην επιφάνεια των ωκεανών, που καλύπτουν τα δυο τρίτα του πλανήτη, έφθασε τους 20,98° Κελσίου τον Ιούνιο, καταρρίπτοντας το προηγούμενο ρεκόρ, που είχε καταγραφτεί το 2024 (20,89° Κελσίου).Το πρώτο εξάμηνο του 2026 συνολικά είναι το δεύτερο θερμότερο στα χρονικά, πίσω μόνο από εκείνο του 2024, σύμφωνα με την ανακοίνωση. «Οι τρέχουσες συνθήκες θα μπορούσαν να καταδεικνύουν ότι αρχίζει νέα φάση, που μας οδηγεί, για ακόμη μια φορά, σε αχαρτογράφητο έδαφος», προειδοποίησε ο Κάρλο Μπουοντέμπο, ο διευθυντής του C3S, σύμφωνα με την ανακοίνωση.

«Με τις θερμοκρασίες των ωκεανών σε αυτά τα επίπεδα και το Ελ Νίνιο στον ορίζοντα, πιθανόν θα δούμε κι άλλα ρεκόρ θερμοκρασίας να καταρρίπτονται τους επόμενους μήνες», εξήγησε. Οι θερμοκρασίες ήταν ιδιαίτερα υψηλές τον περασμένο μήνα στο κεντρικό και στο ανατολικό τμήμα του Ειρηνικού, στο ύψος του ισημερινού, την περιοχή που υφίσταται περισσότερο τις επιπτώσεις του Ελ Νίνιο, φυσικού φαινομένου που αυξάνει τη θερμοκρασία στην επιφάνεια της θάλασσας προκαλώντας ξηρασίες, πλημμύρες και ρεκόρ ζέστης στην υφήλιο.

Ο τροπικός Ειρηνικός κατέγραψε έτσι το πιο θερμό πρώτο εξάμηνο στην ιστορία (26,91° Κελσίου), καταρρίπτοντας οριακά το προηγούμενο ρεκόρ, που είχε σημειωθεί το 2016. Σύμφωνα με ειδικούς το φαινόμενο Ελ Νίνιο, η ονομασία του οποίου παραπέμπει στον μικρό Ιησού, διότι το φαινόμενο είχε αρχίσει να παρατηρείται περί τα Χριστούγεννα, μπορεί να αποδειχτεί στα τέλη της χρονιάς ένα από τα πιο ισχυρά που έχουν εκδηλωθεί ποτέ.

Το 2024, την τελευταία χρονιά που εκδηλώθηκε τέτοιο φαινόμενο, η μέση παγκόσμια θερμοκρασία στην επιφάνεια των ωκεανών είχε φτάσει τους 20,9° Κελσίου, σύμφωνα με στατιστικές του Κοπέρνικου. Το κλιματικό φαινόμενο που εκδηλώνεται κάθε δύο ως επτά χρόνια προστίθεται στην τάση της ανόδου της θερμοκρασίας στους ωκεανούς λόγω της συσσώρευσης αερίων που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου στην ατμόσφαιρα. Οι ωκεανοί ρυθμίζουν το κλίμα, απορροφώντας το 90% της πλεονάζουσας ζέστης εξαιτίας της ανθρώπινης δραστηριότητας, κυρίως την καύση πετρελαίου, αερίου και άνθρακα.

Όμως, από την αρχή της τρέχουσας χρονιάς, στα τέσσερα πέμπτα (το 82%) της επιφάνειας των ωκεανών παγκοσμίως καταγράφονται θαλάσσιοι καύσωνες. Σχεδόν στο μισό της επιφάνειας των ωκεανών, είναι από ισχυροί ως ακραίοι. Ο τροπικός Ειρηνικός και η Μεσόγειος θάλασσα πλήττονται ιδιαίτερα. Ειδικά στη Μεσόγειο, κλειστή θάλασσα, πολύ ευαίσθητη στην εξέλιξη των ατμοσφαιρικών συνθηκών, καταγράφτηκαν κύματα ζέστης σε ουσιαστικά όλη την επιφάνειά της (το 98%) το πρώτο εξάμηνο, με ρεκόρ θερμοκρασίας τον Ιούνιο: 23,34° Κελσίου.

Η βορειοδυτική Μεσόγειος ειδικά πλήττεται από καύσωνα που έσπασε ρεκόρ τη Δευτέρα, με τιμές κατά μέσο όρο 5,2° Κελσίου υψηλότερες από τις φυσιολογικές, ανέφερε χθες το Ινστιτούτο Επιστημών της Θάλασσας (CSIC) της Βαρκελόνης, τονίζοντας πως το ρεκόρ οφειλόταν κατά μεγάλο μέρος του στον καύσωνα που βίωσε η Ευρώπη. Οι θαλάσσιοι καύσωνες θέτουν σε πολύ σκληρή δοκιμασία τα πιο δυσκίνητα είδη  θαλάσσιας πανίδας και προκαλούν πελώρια θνητότητα ειδικά των κοραλλιών, των αχινών, των μαλακίων κ.ά..

Ο Κοπέρνικος τονίζει ότι η αύξηση της θερμοκρασίας των ωκεανών και των θαλασσών μπορεί να έχει περαιτέρω συνέπειες για το κλίμα και ότι θα μπορούσαν να αυξήσουν περαιτέρω την ενέργεια την ατμόσφαιρα, κάτι που θα μεγέθυνε τον κίνδυνο ακραίων καταιγίδων, ειδικά στη Μεσόγειο.

ΑΠΕ-ΜΠΕ