Το 2025, περίπου 19.500 άνθρωποι σκοτώθηκαν στους δρόμους της ΕΕ και περισσότεροι από 100.000 τραυματίστηκαν σοβαρά, ενώ οι θάνατοι μειώθηκαν μόλις κατά 2% σε ετήσια βάση, όταν η ΕΕ δεσμεύτηκε να μειώσει στο μισό τους θανάτους από τροχαία ατυχήματα. Ωστόσο, το 2025 οι θάνατοι από τροχαία ατυχήματα μειώθηκαν μόλις κατά 15% από τον αρχικό στόχο που είχε τεθεί πριν από την πανδημία.

Για να έμενε μέσα στους στόχους τους η ΕΕ, έπρεπε να μειώσει τους θανάτους κατά 31%, κάτι που δυστυχώς δεν έγινε. Έτσι από τώρα έως το 2030, οι θάνατοι από τροχαία ατυχήματα θα πρέπει να μειώνονται κατά περίπου 10% κάθε χρόνο, δηλαδή περίπου πέντε φορές ταχύτερα από τον σημερινό ρυθμό. Υπάρχουν, ωστόσο, ορισμένα ενθαρρυντικά νέα, αφού ο στόχος του 2030 παραμένει ακόμη εφικτός, αλλά μόνο για χώρες που έχουν καταστήσει την οδική ασφάλεια μακροπρόθεσμη πολιτική προτεραιότητα.

Η Πολωνία έχει πετύχει τη μεγαλύτερη βελτίωση, μειώνοντας τους θανάτους από τροχαία ατυχήματα κατά 43% από το 2019. Το Βέλγιο έχει μειώσει τους θανάτους κατά 31% και παραμένει στην πορεία για τον στόχο του 2030. Η Δανία, η οποία ήδη συγκαταλέγεται στις ασφαλέστερες χώρες της Ευρώπης, έχει μειώσει τους θανάτους κατά 32%, ενώ η Νορβηγία και η Σουηδία παραμένουν οι ασφαλέστερες χώρες της ΕΕ με μόλις 19 θανάτους από τροχαία ατυχήματα ανά εκατομμύριο κατοίκους, σε σύγκριση με τον μέσο όρο της ΕΕ που είναι 43 θάνατοι.

Η Δανία μάλιστα κατέκτησε και το βραβείο αναγνώρισης για την συστηματική δέσμευσή της στην οδική ασφάλεια. Η συγκεκριμένη χώρα αντί να βασίζεται κυρίως σε εκστρατείες ευαισθητοποίησης, έχει επικεντρωθεί στην αυστηρή επιβολή μέσω καμερών ταχύτητας και ελέγχων οδήγησης υπό την επήρεια αλκοόλ, στις συνεχείς βελτιώσεις στις οδικές υποδομές, στην συστηματική συλλογή και ανάλυση δεδομένων ατυχημάτων και στην συνεπή πολιτική δέσμευση επί σειρά ετών.

Αντίθετα η Ολλανδία παρουσιάζει μία από τις μεγαλύτερες εκπλήξεις της έκθεσης. Είναι η μόνη ευρωπαϊκή χώρα όπου οι θάνατοι από τροχαία ατυχήματα ανά εκατομμύριο είναι πλέον υψηλότεροι από ότι πριν από μια δεκαετία, παρά το γεγονός ότι κατέχει ηγετική θέση στην υιοθέτηση ηλεκτρικών οχημάτων, στις ζώνες μηδενικών εκπομπών και στις υποδομές ποδηλασίας.

Μια ξεχωριστή έκθεση του ETSC που δημοσιεύθηκε τον Απρίλιο διαπίστωσε ότι οι θάνατοι των ποδηλατών σε ολόκληρη την ΕΕ έχουν μειωθεί ελάχιστα την τελευταία δεκαετία (μόλις 0,5% ετησίως), ενώ οι θάνατοι μεταξύ των χρηστών του οδικού δικτύου μειώθηκαν τέσσερις φορές ταχύτερα. Οι ποδηλάτες αντιπροσωπεύουν πλέον το 10% όλων των θανάτων από τροχαία ατυχήματα στην ΕΕ. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να υπάρξουν σημαντικές παρεμβάσεις και ουσιαστική επέκταση των υποδομών ποδηλασίας για να λυθεί το μείζον θέμα.

ΑΠΕ-ΜΠΕ/Κυριάκος Παρασίδης

Η παραγωγή πατάτας στην Ευρωπαϊκή Ένωση ξεπερνά τους 48 εκατ. τόνους ετησίως καλλιεργούμενη σε  περισσότερα από 13 εκατ. στρέμματα. Ένα νέο εμβληματικό ευρωπαϊκό έργο φιλοδοξεί να αποδείξει σε βιομηχανική κλίμακα ότι ένα ελάχιστα αξιοποιημένο παραπροϊόν της επεξεργασίας πατάτας μπορεί να μετατραπεί σε πολύτιμη πρώτη ύλη για την παραγωγή προϊόντων φιλικών προς το περιβάλλον.

Πιο συγκεκριμένα, το έργο PACE (Potato Juice to Fatty Acids for New Bio-based Value-Chains in Europe) θα δημιουργήσει το πρώτο εργοστάσιο επεξεργασίας και αξιοποίησης βιομάζας αυτού του είδους στην Ευρώπη, αναβαθμίζοντας μέρος των υφιστάμενων εγκαταστάσεων του εργοστασίου του συνεταιρισμού Royal Avebe στην Ολλανδία.

Η πρωτοβουλία αυτή υλοποιείται με τη συμμετοχή εταίρων από 6 ευρωπαϊκές χώρες, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα, την οποία εκπροσωπεί η ena Σύμβουλοι Ανάπτυξης. Μέσω προηγμένων τεχνολογιών, τα υγρά υπολείμματα από την επεξεργασία πατάτας θα μετατρέπονται σε λιπαρά οξέα τα οποία θα μπορούν να αξιοποιηθούν σε ένα ευρύ φάσμα εφαρμογών της βιομηχανίας.

Το έργο αποτελεί σημαντικό βήμα για τη μείωση της εξάρτησης της Ευρώπης από πρώτες ύλες που προέρχονται από ορυκτά καύσιμα ή φοινικέλαιο, ενισχύοντας παράλληλα τις τοπικές αλυσίδες αξίας. Πιο συγκεκριμένα, αξιοποιώντας υπάρχουσες βιομηχανικές υποδομές και εφαρμόζοντας τις αρχές της κυκλικής οικονομίας, το έργο PACE θα αποδείξει ότι τα βιομηχανικά παραπροϊόντα μπορούν να μετατρέπονται σε πολύτιμες και εμπορικά αξιοποιήσιμες πρώτες ύλες.

Εναρκτήρια συνάντηση

Η επίσημη έναρξη του έργου πραγματοποιήθηκε πριν λίγες μέρες και οι εκπρόσωποι των εταίρων έθεσαν τις βάσεις της τετραετούς συνεργασίας. Κατά τη διάρκεια της συνάντησης παρουσιάστηκαν οι στόχοι, συμφωνήθηκαν οι μηχανισμοί συνεργασίας και εξειδικεύτηκαν οι δράσεις που αφορούν την τεχνολογική ανάπτυξη, τη βιομηχανική εφαρμογή, την εμπορική αξιοποίηση και τη διάχυση των αποτελεσμάτων.

Όραμα και στόχοι

Το PACE δείχνει το δρόμο για το πώς η κυκλική οικονομία μπορεί να ενσωματωθεί αποτελεσματικά στα ήδη υπάρχοντα βιομηχανικά συστήματα. Αξιοποιώντας υφιστάμενες εγκαταστάσεις και τοπικά διαθέσιμα παραπροϊόντα, μπορεί να αποδειχτεί ότι η μετάβαση στη βιώσιμη παραγωγή δεν απαιτεί να ξεκινήσουμε από το μηδέν. Το έργο δηλαδή αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο η Ευρώπη μπορεί να αναπτύξει συστήματα παραγωγής με επαναχρησιμοποίηση υλικών στο βιομηχανικό τομέα.

Επόμενα βήματα

Το επόμενο διάστημα η κοινοπραξία του PACE θα επικεντρωθεί στις πρώτες εργασίες για την εγκατάσταση του βιοδιυλιστηρίου και τη βελτιστοποίηση της διαδικασίας παραγωγής λιπαρών οξέων από χυμό πατάτας. Παράλληλα, οι εταίροι θα προχωρήσουν στην αξιολόγηση των νέων προϊόντων σε επιλεγμένες βιομηχανικές εφαρμογές (συμπληρώματα ζωοτροφών, λιπάσματα, οικολογικά απορρυπαντικά, συστατικά γεύσεων και αρωμάτων), ενώ θα πραγματοποιηθούν μελέτες βιωσιμότητας και εμπορικής αξιοποίησης με στόχο την εφαρμογή του μοντέλου και σε άλλες περιοχές της Ευρώπης.

Τέλος, την υλοποίηση του έργου θα συνοδεύσουν δράσεις ενημέρωσης, ανταλλαγής γνώσης και συνεργασίας με τους εμπλεκόμενους φορείς , συμβάλλοντας στη διάδοση και ευρύτερη εφαρμογή καινοτόμων λύσεων που βασίζονται στη βιοοικονομία και τις αρχές της κυκλικής οικονομίας.

Κοινοπραξία του έργου

• CHAINCRAFT BV (Συντονιστής έργου) – Ολλανδία
• ena Σύμβουλοι Ανάπτυξης – Ελλάδα
• COOPERATIE KONINKLIJKE AVEBE UA – Ολλανδία
• INNOV AD – Βέλγιο
• ECOVER CO-ORDINATION CENTER – Βέλγιο
• ACONDICIONAMIENTO TARRASENSE ASSOCIACION (LEITAT) – Ισπανία
• STICHTING PDC RESEARCH FOUNDATION – Ολλανδία
• Anorel NV – Βέλγιο
• SPECIALTY OPERATIONS FRANCE (Syensqo France) – Γαλλία
• SYMRISE AG – Γερμανία

Για περισσότερες πληροφορίες, μπορείτε να επικοινωνήσετε στην ηλεκτρονική διεύθυνση info@pace-project.eu

Website url: https://pace-project.eu/

Αναλυτικά, στην ανάρτηση τους ευχαριστούν τον Ερντογάν για τη θερμή υποδοχή στην Άγκυρα, τονίζοντας ότι «η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Τουρκία είναι στρατηγικοί εταίροι και δεσμευόμαστε να ενισχύσουμε τη μεταξύ μας σχέση». Όπως σημειώνουν, «σε έναν κόσμο που γίνεται ολοένα και πιο απαιτητικός, η εταιρική μας σχέση είναι σημαντικότερη από ποτέ».

«Η Τουρκία υπήρξε σημαντικός εταίρος στην αντιμετώπιση των κρίσεων στη Μέση Ανατολή και στη στήριξη των προσπαθειών για μια δίκαιη και διαρκή ειρήνη στην Ουκρανία,» προσθέτουν, κλείνοντας την ανάρτηση με την αναφορά στο Κυπριακό:  «Πρέπει επίσης να αξιοποιήσουμε την ανανεωμένη δυναμική για την προώθηση μιας διευθέτησης του Κυπριακού μέσω της διαδικασίας που τελεί υπό την αιγίδα του ΟΗΕ».

Παρόντες στη συνάντηση τριών ηγετών ήταν η επικεφαλής σύμβουλος εξωτερικής πολιτικής του προέδρου Κόστα, Άννα-Μαρία Μπούρα, ο επικεφαλής του επιτελείου της φον ντερ Λάιεν, Μπιόρν Σάιμπερτ, και από την πλευρά της Τουρκίας ο Υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν, καθώς και ο Υπουργός Εμπορίου Ομέρ Μπολάτ.

Όπως και σε όλους τους ηγέτες που έλαβαν μέρος στο Σύνοδο του ΝΑΤΟ, Κόστα και φον ντερ Λάιεν έλαβαν ως δώρο του οικοδεσπότη Ερντογάν, όπως συνηθίζεται σε Συνόδους που έχουν να κάνουν με την άμυνα, από ένα περίστροφο, μαζί με αληθινές σφαίρες, μαζί με τα έγγραφα εξαγωγής για κάθε ένα από τα όπλα, στα οποία ήταν χαραγμένο το όνομα του παραλήπτη τους.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ειδικότερα, η απόφαση της γενικής γραμματείας Βιομηχανίας, αφορά την τροποποίηση της υπ’ αρ. οικ. 3669/194/5.4.2011 (Β’ 549) κοινής υπουργικής απόφασης σχετικά με την ασφάλεια των παιχνιδιών, για την προσαρμογή της ελληνικής νομοθεσίας στις διατάξεις της Οδηγίας (ΕΕ) 2026/192 της Επιτροπής, η οποία τροποποιεί το προσάρτημα Α του παραρτήματος ΙΙ της οδηγίας 2009/48/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την ασφάλεια των παιχνιδιών, όσον αφορά το κοβάλτιο.

Με την απόφαση ενσωματώνονται στο εθνικό δίκαιο οι νέες ευρωπαϊκές απαιτήσεις για τη χρήση του κοβαλτίου στα παιχνίδια, ενώ προβλέπονται συγκεκριμένες εξαιρέσεις στις περιπτώσεις που αυτό απαντάται ως πρόσμειξη στο νικέλιο εξαρτημάτων από ανοξείδωτο χάλυβα, σε αγώγιμα ηλεκτρικά εξαρτήματα παιχνιδιών και σε μαγνήτες νεοδυμίου, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις ασφαλείας.

Η απόφαση τίθεται σε ισχύ από τη δημοσίευσή της στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, ενώ οι νέες διατάξεις για το κοβάλτιο εφαρμόζονται από τις 29 Αυγούστου 2026.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Το 75% των Ευρωπαίων θεωρεί ότι η ΕΕ προσφέρει σταθερότητα σε έναν ταραγμένο κόσμο, ποσοστό αυξημένο κατά 8 μονάδες από τον Οκτώβριο-Νοέμβριο του 2025, το δεύτερο υψηλότερο που έχει καταγραφεί την τελευταία δεκαετία. Στην Ελλάδα, το 71% συμμερίζεται αυτή την άποψη, ελαφρώς χαμηλότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, με το 28% να διαφωνεί.

Οι πρόσφατες παγκόσμιες εξελίξεις έχουν εντείνει την απαισιοδοξία των Ευρωπαίων για το μέλλον του κόσμου. Σε έναν κόσμο που αλλάζει και στον οποίο οι συμμαχίες αναδιατάσσονται, το 74% των Ευρωπαίων θεωρεί ότι η συμμετοχή της χώρας του στην ΕΕ είναι επωφελής, ενώ στην Ελλάδα το ποσοστό είναι 63%.

Παράλληλα, οι πολίτες θεωρούν ότι η ΕΕ πρέπει να επικεντρωθεί στην άμυνα και την ασφάλεια με 39% και στην ενεργειακή ανεξαρτησία με ποσοστό 35%. Το δεύτερο αυτό ποσοστό έχει αυξηθεί κατά 6 μονάδες από το φθινόπωρο του 2025. Στην τρίτη θέση, η ανταγωνιστικότητα και η οικονομία θεωρούνται επίσης τομείς προτεραιότητας για την ενίσχυση του ρόλου της ΕΕ σε παγκόσμιο επίπεδο.

Στην Ελλάδα, η ανταγωνιστικότητα, η οικονομία και η βιομηχανία καταγράφει το πρώτο ποσοστό 42%, ακολουθούμενη από την άμυνα και την ασφάλεια, με ποσοστό 37% και την ενεργειακή ανεξαρτησία με ποσοστό 32%. Ακολουθούν το δημογραφικό, η μετανάστευση και η γήρανση του πληθυσμού με ποσοστό 28%, και η επισιτιστική ασφάλεια και η αγροτική παραγωγή με ποσοστό 27%.

Μέσα σε ένα περιβάλλον πολλαπλών προκλήσεων, οι πολίτες θέλουν να εντείνει η ΕΕ τις προσπάθειές της και το 68% πιστεύει ότι ο ρόλος της ΕΕ στην προστασία των πολιτών από παγκόσμιες κρίσεις και κινδύνους ασφαλείας πρέπει να ενισχυθεί. Αξιοσημείωτο στοιχείο, ότι στην Ελλάδα και την Κύπρο, τα ποσοστά αυτά είναι ακόμη υψηλότερα. Το 81% των συμμετεχόντων στην Ελλάδα και το 92% στην Κύπρο, θεωρεί ότι ο ρόλος της ΕΕ στην προστασία των πολιτών πρέπει να ενισχυθεί. Παράλληλα, στην Ελλάδα, το 82% επιθυμεί η ΕΕ να διαθέτει περισσότερα μέσα για την αντιμετώπιση των παγκόσμιων προκλήσεων. Όσον αφορά την ενότητα των κρατών μελών και την προώθηση του σεβασμού του διεθνούς δικαίου, στην Ελλάδα, το ποσοστό είναι 92% και για τα δύο ερωτήματα, ενώ στην Κύπρο 94%.

Το εαρινό Ευρωβαρόμετρο του Κοινοβουλίου για το 2026 εξέτασε επίσης πώς αντιλαμβάνονται οι πολίτες την ποιότητα ζωής στην ΕΕ. Γενικά, στην Ευρώπη η εικόνα είναι θετική, με το 83% των ερωτηθέντων να δηλώνει ικανοποιημένο από την ποιότητα ζωής του, με το ποσοστό στην Ελλάδα να είναι 63%. Κύρια στοιχεία μιας καλής ποιότητας ζωής στον Ευρωπαϊκό μέσο όρο θεωρούνται η καλή σωματική και ψυχική υγεία με 51% και η καλή οικονομική κατάσταση 49%. Στην Ελλάδα οι πολίτες κατατάσσουν πρώτη την οικονομική κατάσταση και την ικανότητα κάλυψης καθημερινών εξόδων με 72%, ακολουθούμενη από την ποιότητα και την προσβασιμότητα στην υγειονομική περίθαλψη με 68% και τη σωματική και ψυχική υγεία με 66%.

Σχεδόν 3 στους 10 Ευρωπαίοους πολίτες (29%) αναμένουν ότι το βιοτικό τους επίπεδο θα χειροτερεύσει τα επόμενα χρόνια, έναντι 50% που θεωρεί ότι θα παραμείνει σταθερό και 18% που αναμένει ότι θα βελτιωθεί. Ο φόβος για πτώση του βιοτικού επιπέδου είναι εντονότερος στη Γαλλία με 44%, την Πορτογαλία με 39%, καθώς και στην Αυστρία και τη Γερμανία με ποσοστό 38% και στις δύο χώρες, ενώ στην Ελλάδα το 37% αναμένει επιδείνωση του βιοτικού επιπέδου και το 46% εκτιμά ότι θα παραμείνει σταθερό.

Οι γενικοί δείκτες που μετρούν την αποδοχή της ΕΕ , του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και της λειτουργίας της δημοκρατίας στην ΕΕ καταγράφουν ικανοποίηση σε ποσοστό 59% και στην Ελλάδα 39%.

Στο ερώτημα για το ποια είναι τα θέματα στα οποία πρέπει να δώσει προτεραιότητα το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, οι πολίτες κατατάσσουν τον πληθωρισμό, την ακρίβεια και το κόστος διαβίωσης με το ευρωπαϊκό ποσοστό να φτάνει το 47%, αυξημένο κατά 6 ποσοστιαίες μονάδες από το φθινόπωρο του 2025 και το ποσοστό στην Ελλάδα το 52%.

Η έρευνα για το εαρινό Ευρωβαρόμετρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για το 2026 διεξήχθη από τις 9 Απριλίου έως τις 4 Μαΐου του 2026, στα 27 κράτη μέλη της ΕΕ και συνολικά πραγματοποιήθηκαν 26.421 συνεντεύξεις, εκ των οποίων 1.007 στην Ελλάδα.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Σε τι συνίσταται ο δασμός αυτός;

Ο δασμός των 3 ευρώ θα ισχύει για δέματα αξίας μικρότερης των 150 ευρώ που εισάγονται στην ΕΕ, τα οποία συνήθως αγοράζονται ηλεκτρονικά και μέχρι σήμερα εξαιρούνταν από όλους τους δασμούς.

Θα επιβάλλεται ανά είδος αντικειμένου ανεξαρτήτως αριθμού: αν ένα πακέτο περιέχει, για παράδειγμα, ένα μπλουζάκι και ένα ζευγάρι παπούτσια, ο αγοραστής θα πρέπει να πληρώσει δύο φορές τον δασμό των 3 ευρώ. Αντιθέτως, αν το πακέτο περιέχει δύο, πέντε ή και 15 μπλουζάκια και κανένα άλλο προϊόν, θα πληρώσει μόνο 3 ευρώ. Αυτή η ιδιομορφία σχετίζεται με τον τρόπο υπολογισμού των τελωνειακών δασμών εντός της ΕΕ.

Ο δασμός αυτός είναι προσωρινός: τίθεται σε εφαρμογή μέχρι να αλλάξει ριζικά το ευρωπαϊκό τελωνιακό σύστημα, κάτι που αναμένεται να γίνει σε διάστημα δύο ετών.

Εξάλλου  από τον Νοέμβριο θα προστεθούν σε αυτόν και «τέλη επεξεργασίας», τα οποία θα βοηθήσουν στη χρηματοδότηση των τελωνειακών υπηρεσιών. Το ποσό των τελών αυτών δεν έχει ακόμη καθοριστεί, αλλά θα μπορούσε να φτάσει τα 2 ευρώ ανά δέμα.

Ποιος είναι ο στόχος;

Αρχικά η ΕΕ σκόπευε να επιβάλει δασμούς στις εισαγωγές μικρών δεμάτων από το 2028 μέσω της τελωνειακής μεταρρύθμισης. Όμως οι 27 χώρες μέλη αποφάσισαν να επιταχύνουν τη διαδικασία λόγω της κατακόρυφης αύξησης των αγορών μικρής αξίας μέσω ασιατικών κυρίως πλατφόρμων, όπως η Shein και η Temu.

Στόχος είναι τόσο η προστασία των καταναλωτών από δυνητικά επικίνδυνα προϊόντα όσο και η υπεράσπιση των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων και εμπόρων από αυτό που θεωρείται αθέμιτος ανταγωνισμός.

Περίπου 4,6 δισεκατομμύρια μικρά δέματα εισήλθαν στην ευρωπαϊκή αγορά το 2024, δηλαδή περισσότερα από 145 το δευτερόλεπτο, με το 91% αυτών να προέρχεται από την Κίνα. Αυτή η εισροή αφορολόγητων εισαγόμενων δεμάτων θεωρήθηκε άδικη από τους Ευρωπαίους παραγωγούς και λιανοπωλητές.

Επιπλέον, δεδομένου του μεγάλου αριθμού των δεμάτων, πολύ συχνά είναι αδύνατο να ελεγχθεί αν τα προϊόντα που περιέχουν συμμορφώνονται με τα ευρωπαϊκά πρότυπα, γεγονός που επιτρέπει την εισαγωγή στην ΕΕ επικίνδυνων προϊόντων ή απομιμήσεων.

Η ΕΕ πιστεύει ότι ο δασμός θα μειώσει αυτό το φαινόμενο αυξάνοντας το κόστος των παραγγελιών πολύ μικρής αξίας και ενθαρρύνοντας τις πλατφόρμες να εισάγουν σε μεγάλες ποσότητες τα προϊόντα τους.

Παράλληλα τα έσοδα από τον φόρο αυτό θα χρησιμοποιηθούν για τη χρηματοδότηση ελέγχων στα ευρωπαϊκά αεροδρόμια και τα λιμάνια.

Ποιος θα πληρώσει τον δασμό;

Νομικά είναι ξεκάθαρο: οι εταιρείες θα πρέπει να πληρώσουν τον δασμό, αλλά έχουν το δικαίωμα να μετακυλήσουν το κόστος στους καταναλωτές, εφόσον τους έχουν ενημερώσει σχετικά.

«Οι καταναλωτές στο διαδίκτυο δεν είναι υπεύθυνοι για την καταβολή του φόρου», επεσήμανε ένας Ευρωπαίος αξιωματούχος. Αυτή η ευθύνη βαρύνει τους εισαγωγείς ή τους πωλητές, οι οποίοι στη συνέχεια αποφασίζουν εάν θα τον μετακυλήσουν ή όχι στους καταναλωτές.

Οι ενώσεις καταναλωτών έχουν ήδη προειδοποιήσει τους πολίτες για το ενδεχόμενο απάτης.

Οι πλατφόρμες μπορούν να αποφύγουν τον δασμό;

Οι Βρυξέλλες διαβεβαιώνουν ότι θα ελέγχουν προσεκτικά τις στρατηγικές που θα μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν οι πλατφόρμες προκειμένου να προσπαθήσουν να αποφύγουν τον φόρο: για παράδειγμα στέλνοντας δέματα μέσω χωρών εταίρων της ΕΕ, όπως η Ελβετία, στις εισαγωγές από την οποία δεν επιβάλλονται τελωνειακοί δασμοί.

 Αυτές οι πρακτικές απαγορεύονται ήδη από την ευρωπαϊκή νομοθεσία, καθώς οι τελωνειακοί δασμοί εφαρμόζονται με βάση τη χώρα προέλευσης του προϊόντος και όχι τη χώρα που το εξάγει στην ΕΕ.

Επιπλέον, αρκετοί γίγαντες του ηλεκτρονικού εμπορίου κατασκευάζουν τεράστιες αποθήκες στην Ευρώπη για να εισάγουν προϊόντα χύμα και στη συνέχεια να τα μεταπωλούν σε λιανική τιμή στην ευρωπαϊκή αγορά. Δεδομένου ότι η αξία αυτών των προϊόντων θα υπερβαίνει τα 150 ευρώ δεν θα καταβάλλουν τον φόρο των 3 ευρώ, αλλά θα υπόκεινται στους συνήθεις τελωνειακούς δασμούς που ισχύουν στην ΕΕ.

Με αυτό τον τρόπο οι πλατφόρμες θα επωφεληθούν: εισάγοντας προϊόντα χύμα (σε παλέτες ή ακόμα και ολόκληρα εμπορευματοκιβώτια), θα απλοποιήσουν και θα συντομεύσουν σημαντικά τις τελωνειακές διαδικασίες. Όμως αυτό ακριβώς ελπίζουν και οι Ευρωπαίοι, καθώς θέλουν να διευκολύνουν τον έλεγχο των αγαθών κατά την άφιξή τους στην ΕΕ: είναι πολύ πιο αποτελεσματικό για τα τελωνεία να ελέγχουν ολόκληρες αποστολές του ίδιου προϊόντος παρά μια συλλογή μικρών, διαφορετικών δεμάτων.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ο κ. Τζιτζικώστας συναντήθηκε με τον Ομοσπονδιακό Υπουργό Μεταφορών της Γερμανίας Patrick Schnieder, με τον οποίο συζήτησαν ζητήματα που αφορούν στις υποδομές και τις μεταφορές, στην επιτάχυνση των διαδικασιών σχεδιασμού και αδειοδότησης, στη στρατιωτική κινητικότητα, αλλά και στον νέο προϋπολογισμό της ΕΕ.

Επίσης, συζητήθηκαν οι πολιτικές που ήδη έχει ανακοινώσει ο Επίτροπος σχετικά με την αυτοκινητοβιομηχανία και τα δικαιώματα των επιβατών, όπως και οι βασικές προτεραιότητες της νέας πολιτικής για τις αεροπορικές μεταφορές.

Οι κ.κ. Τζιτζικώστας και Schnieder μετέβησαν στη συνέχεια στον κεντρικό σιδηροδρομικό σταθμό του Βερολίνου, όπου εγκαινίασαν τη σιδηροδρομική γραμμή που συνδέει Πράγα – Βερολίνο – Κοπεγχάγη, η οποία αποτελεί σημαντικό ορόσημο για τους σιδηροδρόμους υψηλής ταχύτητας στην Ευρώπη. Συνδέοντας τρεις μεγάλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες σε μικρότερους χρόνους διαδρομής, η νέα αυτή σιδηροδρομική σύνδεση υψηλής ταχύτητας θα ενισχύσει τις διασυνοριακές μετακινήσεις.

Σε δηλώσεις του ο Επίτροπος υπογράμμισε: «Αυτή είναι μια ιστορική ημέρα για τους σιδηροδρόμους της Ευρώπης. Ολοκληρώσαμε ένα σημαντικό βήμα για την ανάπτυξη σιδηροδρόμων υψηλής ταχύτητας, για την ολοκλήρωση του Διευρωπαϊκού Δικτύου Μεταφορών και για την απρόσκοπτη σύνδεση τριών από τις μεγαλύτερες πρωτεύουσες της ΕΕ. Αυτή η στρατηγική σύνδεση μεταξύ Κεντρικής και Βόρειας Ευρώπης αποτελεί ισχυρή απόδειξη της αξίας της διασυνοριακής συνεργασίας και της επιτυχίας του κοινού ευρωπαϊκού δικτύου μεταφορών μας. Θα καταστήσει τα διασυνοριακά ταξίδια ταχύτερα, ευκολότερα και ελκυστικότερα, μειώνοντας σημαντικά τη διαδρομή και τον χρόνο ταξιδιού για τους επιβάτες. Μόλις ολοκληρωθεί η αναβάθμιση σε σιδηρόδρομο υψηλής ταχύτητας, ο χρόνος ταξιδιού από την Κοπεγχάγη στο Βερολίνο θα μειωθεί σε 4 ώρες, και το ταξίδι από το Βερολίνο στην Πράγα θα διαρκεί μόνο 2 ώρες. Πρόκειται για μια στρατηγική σύνδεση, στην οποία επένδυσε η ΕΕ, για μια κρίσιμη σύνδεση, η οποία αποτελεί βασικό δομικό στοιχείο του στόχου μας να καταστεί ο σιδηρόδρομος υψηλής ταχύτητας η ραχοκοκαλιά των βιώσιμων ταξιδιών, για μια ανταγωνιστική και ασφαλή Ευρώπη, ενώνοντας τους Ευρωπαίους, ενισχύοντας την οικονομία μας, αλλά και την ηγετική θέση μας στον παγκόσμιο αγώνα δρόμου για βιώσιμες μεταφορές».

Στην ομιλία του ο Επίτροπος αναφέρθηκε μεταξύ άλλων στις νέες συνδέσεις που σχεδιάζονται στην Κεντρική Ευρώπη (Δρέσδη – Πράγα κτλ.), με βάση τη νέα σιδηροδρομική γραμμή, στον νέο προϋπολογισμό της ΕΕ, όπου οι υποδομές και μεταφορές θα έχουν τη μεγαλύτερη χρηματοδότηση που είχαν ποτέ με 51,5 δισεκατομμύρια ευρώ και στις πολιτικές που ολοκλήρωσε και όσες ολοκληρώνει το επόμενο διάστημα ως αρμόδιος Επίτροπος για τις υποδομές, τις μεταφορές και τον τουρισμό.

«Οι διασυνοριακές σιδηροδρομικές συνδέσεις και οι επενδύσεις σε υποδομές που τις καθιστούν δυνατές, ενσαρκώνουν την ίδια την ουσία της ευρωπαϊκής πολιτικής μεταφορών. Αντικατοπτρίζουν την ουσία του ίδιου του σχεδίου της ΕΕ. Αφορούν στη σύνδεση ανθρώπων, περιφερειών και οικονομιών. Αφορούν στην ανταγωνιστικότητα, τον εκσυγχρονισμό και τη βιωσιμότητα. Πρόκειται για τη μετατροπή του ευρωπαϊκού οράματος σε απτή πραγματικότητα. Και αποδεικνύουν ότι όταν η Ευρώπη επενδύει μαζί, η Ευρώπη πετυχαίνει μαζί», υπογράμμισε ο κ. Τζιτζικώστας.

Ο κ. Τζιτζικώστας επισκέφθηκε επίσης το Γερμανικό Κοινοβούλιο όπου είχε την ευκαιρία να ενημερώσει τα μέλη των Επιτροπών Μεταφορών και Τουρισμού της Bundestag, για τις πρωτοβουλίες που έχει αναλάβει στην Κομισιόν για τους δυο τομείς ευθύνης του και τις πολιτικές που ήδη υιοθετήθηκαν, αλλά και τον σχεδιασμό για όσες έπονται, με στόχο μια πιο ανταγωνιστική και καλύτερα συνδεδεμένη Ευρώπη.

«Στη συζήτησή μας στην Ομοσπονδιακή Βουλή της Γερμανίας αναδείχθηκαν ζητήματα που βρίσκονται στην κορυφή της ευρωπαϊκής ατζέντας: η ενίσχυση των σιδηροδρομικών και διασυνοριακών υποδομών, η απλούστευση των διαδικασιών για πολίτες και επιχειρήσεις, η ψηφιοποίηση των μεταφορών και η στήριξη της ευρωπαϊκής βιομηχανίας. Μέσα από τον ανοιχτό διάλογο και τη στενή συνεργασία με τα εθνικά κοινοβούλια, διαμορφώνουμε πολιτικές που ανταποκρίνονται στις ανάγκες των πολιτών και ενισχύουν τον ρόλο της Ευρώπης σε ένα διαρκώς μεταβαλλόμενο διεθνές περιβάλλον», επισήμανε ο κ. Τζιτζικώστας.

Στη συνάντηση με τα μέλη της Επιτροπής Μεταφορών συζητήθηκαν μεταξύ άλλων η επέκταση και η ανανέωση του σιδηροδρομικού δικτύου της Γερμανίας, καθώς και η επιτάχυνση των διαδικασιών σχεδιασμού και έγκρισης για έργα μεταφορών. Με την Επιτροπή Τουρισμού, ο Επίτροπος συζήτησε για τα δικαιώματα των επιβατών, την ανάπτυξη βιώσιμων και ανθεκτικών στην κλιματική αλλαγή προορισμών και την έλλειψη ειδικευμένων εργαζομένων στον τομέα του τουρισμού.

Στο πλαίσιο της επίσκεψής του ο κ. Τζιτζικώστας είχε συναντήσεις με τουριστικούς φορείς της Γερμανίας και συμμετείχε στην τελική εκδήλωση της εκστρατείας της ΕΕ #LassReden, η οποία συγκεντρώνει και προωθεί τις απόψεις και τις προοπτικές των νέων για την ΕΕ.

«Είχα τη χαρά να συζητήσω με νέους και να τους ενημερώσω για τις πολιτικές που εφαρμόζουμε στις υποδομές και τις μεταφορές στην ΕΕ, στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής καμπάνιας #LassReden της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Η συμμετοχή των νέων στη δημόσια συζήτηση δεν είναι απλώς σημαντική. Είναι απαραίτητη, καθώς η φωνή τους πρέπει να ακούγεται και να λαμβάνεται υπόψη στις αποφάσεις που επηρεάζουν το μέλλον τους και το μέλλον της Ευρώπης», τόνισε ο Επίτροπος.

Παναγιώτου και Χούκστρα στηλίτευσαν τη μη πρόσκληση της Κύπρου σε προπαρασκευαστικές συνόδους της Διάσκεψης σε Νέα Υόρκη και Τόκιο. Από την πλευρά της, η Yπουργός ζήτησε έγκαιρη αντίδραση από την ΕΕ αν η Κύπρος δεν προσκληθεί στη Διάσκεψη.

Όσον αφορά την COP, «οποιαδήποτε διαφοροποίηση ανάμεσα στα κράτη μέλη ως προς τον τρόπο μεταχείρισής τους είναι μη αποδεκτή για την Ένωση. Πρόκειται για μια διάσκεψη που διοργανώνεται από τον ΟΗΕ. Και αν αποφασίσεις να υποβάλεις αίτηση και να γίνεις διοργανωτής, δεν υπάρχει χώρος για εθνική διπλωματία. Είτε αποφασίζεις να μη διοργανώσεις, είτε αποφασίζεις να διοργανώσεις, και αν αποφασίσεις να διοργανώσεις, αυτό συνεπάγεται ορισμένες δεσμεύσεις,» τόνισε σε υψηλούς τόνους ο Επίτροπος Χούκστρα. Πρόσθεσε ότι η Ένωση θα είναι «απολύτως ξεκάθαρη προς την τουρκική προεδρία, προς τους Αυστραλούς, αλλά και προς τον ΟΗΕ» ως προς τη θέση της επί του θέματος.

Ερωτηθείς για το τι σημαίνει στην πράξη η «πλήρης αλληλεγγύη» που εξέφρασαν τα κράτη μέλη, και κατά πόσο αυτή θα μπορούσε να μεταφραστεί σε μποϊκοτάζ προπαρασκευαστικών συνόδων, ο Χούκστρα ξεκαθάρισε: «Είμαστε μια Ένωση των 27, τελεία και παύλα». Ο Επίτροπος αρνήθηκε να εισέλθει σε υποθετικά σενάρια, προσθέτοντας: «Δεν πρόκειται να δεχθούμε, είτε πρόκειται για μικρά είτε για μεγαλύτερα ζητήματα. Είναι θέμα αρχής, αλλά υπάρχουν 27 κράτη μέλη που πρέπει να αντιμετωπίζονται με τον ίδιο τρόπο».

Ο Επίτροπος υπενθύμισε ότι το ζήτημα έχει τεθεί ήδη απευθείας στην τουρκική πλευρά τους τελευταίους μήνες, όταν ο Τούρκος Υπουργός Εξωτερικών βρισκόταν στις Βρυξέλλες, ενώ «ήμασταν ξεκάθαροι προς τον Τούρκο Πρέσβη στον ΟΗΕ», σημειώνοντας ότι έχουν παρατηρηθεί «παραλείψεις» στον τύπο των προσκλήσεων που έπρεπε να έχουν δοθεί όσον αφορά προηγειθείσες συναντήσεις.

Από την πλευρά της η κ. Παναγιώτου κάλεσε σε άμεση κινητοποίηση των θεσμικών οργάνων της ΕΕ: «Αν η Κυπριακή Δημοκρατία δεν προσκληθεί εγκαίρως, τότε τα θεσμικά όργανα της ΕΕ και τα κράτη μέλη πρέπει να εμπλακούν χωρίς καθυστέρηση με τις τουρκικές αρχές και να μεταφέρουν ένα πολύ ξεκάθαρο μήνυμα ότι η μη πρόσκληση ενός κράτους μέλους της ΕΕ και του ΟΗΕ σε μια Διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών είναι μη αποδεκτή», τόνισε, εκφράζοντας ικανοποίηση για τη στήριξη που έχει ήδη λάβει από τα θεσμικά όργανα και τα κράτη μέλη.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Όπως έκανε γνωστό η πηγή αυτή «ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου τόνισε την ανάγκη η ΕΕ να ενεργεί με αυτοπεποίθηση στη στήριξη της Ουκρανίας και να είναι έτοιμη να αναλάβει τις ευθύνες της, εφόσον και όταν οι συνθήκες καταστούν κατάλληλες για επαφή με τη Ρωσία, συμβάλλοντας έτσι στη διασφάλιση μιας δίκαιης και διαρκούς ειρήνης που θα προστατεύει παράλληλα και τα συμφέροντα της Ευρώπης».

Όπως σημείωσε, «αυτό ακριβώς ζητά και ο Πρόεδρος Ζελένσκι: μια Ευρώπη που θα διαδραματίζει πιο ενεργό ρόλο στις διπλωματικές προσπάθειες».

Παράλληλα, επεσήμανε ότι «το σημαντικότερο στοιχείο είναι πως οι Ευρωπαίοι παραμένουν συντονισμένοι τόσο ως προς τον τρόπο προσέγγισης της Ρωσίας όσο και ως προς τη θέση που πρέπει να εκφράζει η ΕΕ». Πρόσθεσε ότι «ο ρόλος του Προέδρου είναι να διαφυλάσσει την ενότητα της ΕΕ», ενώ υπενθύμισε ότι «αρκετοί ηγέτες επισήμαναν πως, σύμφωνα με τις Συνθήκες, ο Πρόεδρος αποτελεί τον φυσικό εκπρόσωπο των συμφερόντων της ΕΕ».

Αναφερόμενος στις πρόσφατες περιορισμένες διπλωματικές επαφές με το Κρεμλίνο, ο ίδιος αξιωματούχος δήλωσε ότι «ο Αντόνιο Κόστα εξήγησε πως είχε ζητήσει από το γραφείο του να ανοίξει έναν διπλωματικό δίαυλο επικοινωνίας με τη Ρωσία, με στόχο να είναι έτοιμος, όταν έρθει η κατάλληλη στιγμή, να υπερασπιστεί τα συμφέροντα της ΕΕ». Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι «πρόκειται για σύντομες επαφές χωρίς ανταλλαγή απόψεων επί της ουσίας και χωρίς οποιαδήποτε διαπραγμάτευση», «απλώς διπλωμάτες που επιτελούν το διπλωματικό τους έργο».

Στα συμπεράσματα του Συμβουλίου για το ζήτημα της Ουκρανίας, που υιοθετήθηκαν για πρώτη φορά μετά από αρκετό διάστημα ,γεγονός που οφείλεται στην αλλαγή της ουγγρικής στάσης, σύμφωνα με τον ίδιο αξιωματούχο, «υπάρχει ένα νέο αίσθημα ενότητας γύρω από την Ουκρανία στο τραπέζι του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, και αυτό αποδεικνύεται από την υιοθέτηση των συμπερασμάτων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και από τα 27 κράτη μέλη».

Στα αποτελέσματα, οι ηγέτες της ΕΕ χαιρέτισαν το άνοιγμα της πρώτης ομάδας κεφαλαίων στις ενταξιακές διαπραγματεύσεις της Ουκρανίας, εκφράζοντας την προσδοκία να ακολουθήσουν σύντομα και οι υπόλοιπες ομάδες κεφαλαίων.

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο προσβλέπει στην πρώτη εκταμίευση προς την Ουκρανία από το δάνειο ύψους 90 δισεκ. ευρώ για τα έτη 2026 και 2027 πριν από το τέλος Ιουνίου 2026.

Τέλος, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο επαναλαμβάνει τη σημασία της περαιτέρω μείωσης των ενεργειακών εσόδων της Ρωσίας, του περιορισμού των δραστηριοτήτων του «σκιώδους στόλου» της και της περαιτέρω αποδυνάμωσης του τραπεζικού της συστήματος. Χαιρετίζει την πρόσφατη υιοθέτηση νέων κυρώσεων, ιδίως κατά του σκιώδους στόλου, μετά την έγκριση του 20ού πακέτου κυρώσεων και καλεί για την ταχεία υιοθέτηση του 21ου πακέτου κυρώσεων.

Τέλος, οι ηγέτες της ΕΕ ζήτησαν τον άμεσο τερματισμό κάθε ξένης στήριξης προς τη Ρωσία και καταδίκασαν τη στρατιωτική συνδρομή που λαμβάνει από τη Βόρεια Κορέα, το Ιράν και τη Λευκορωσία.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Η έκθεση που συντάχθηκε από τον Ισπανό ευρωβουλευτή των Σοσιαλιστών, Νάτσο Σάντσες Αμόρ, και εγκρίθηκε από το ΕΚ, επισημαίνει ότι οι διαπραγματεύσεις για την ένταξη της Τουρκίας στην ΕΕ έχουν «παγώσει από το 2018» , λόγω της επιδείνωσης του κράτους δικαίου και καταλήγει στο συμπέρασμα ότι δεδομένης της «έλλειψης προόδου» και της «οπισθοδρόμησης της δημοκρατίας» στη χώρα,  «η διαδικασία ένταξης της Τουρκίας στην ΕΕ δεν μπορεί να επανακκινήσει υπό τις παρούσες συνθήκες».

Ειδικότερα, όσον αφορά τα ανθρώπινα δικαιώματα και το κράτος δικαίου, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κάνει λόγο για «δεινή κατάσταση» και για «δημοκρατική οπισθοδρόμηση» την τελευταία περίοδο, «με επίμονους νόμους και μέτρα που αποσκοπούν στον περιορισμό του κράτους δικαίου και των θεμελιωδών δικαιωμάτων». Η έκθεση ζητά να τεθεί τέλος στις συνεχείς επιθέσεις κατά των δικαιωμάτων των μελών της αντιπολίτευσης, καταγγέλλοντας ιδιαίτερα την κατάσταση του CHP και του υποψηφίου του για την προεδρία, Εκρέμ Ιμάμογλου, των υπερασπιστών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, των δικηγόρων, των δημοσιογράφων, των καλλιτεχνών, των ακαδημαϊκών και των ακτιβιστών της κοινωνίας των πολιτών, μεταξύ άλλων.

Για πρώτη φορά η έκθεση του ΕΚ ασκεί έντονη κριτική στη σιωπή άλλων θεσμικών οργάνων της ΕΕ και πολλών κρατών μελών της ΕΕ, απέναντι στη διάβρωση του κράτους δικαίου στην Τουρκία, καλώντας τα να είναι «πιο ηχηρά» σε αυτό το θέμα.

Παράλληλα, το ΕΚ προτρέπει την τουρκική κυβέρνηση, τα θεσμικά όργανα και τα κράτη μέλη της ΕΕ να συνεχίσουν να εργάζονται, πέρα από την παγωμένη διαδικασία ένταξης, προς μια «στενότερη, πιο δυναμική και στρατηγική εταιρική σχέση». Η έκθεση εξετάζει τις σχέσεις ΕΕ – Τουρκίας πέραν της διαδικασίας προσχώρησης σε τομείς αμοιβαίου ενδιαφέροντος, επαναλαμβάνοντας την έκκλησή της για την επανέναρξη όλων των σχετικών διαλόγων υψηλού επιπέδου για την αντιμετώπιση κοινών προκλήσεων, όπως ο εκσυγχρονισμός της τελωνειακής ένωσης. Τονίζεται, επίσης, η σημασία συμμόρφωσης της Τουρκίας με τα εκκρεμή κριτήρια αξιολόγησης για την επανέναρξη της διαδικασίας ελευθέρωσης του καθεστώτος θεωρήσεων (βίζα).

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΙ ΣΧΕΣΕΙΣ ΚΑΛΗΣ ΓΕΙΤΟΝΙΑΣ

Το ΕΚ εκφράζει την υποστήριξή του στο διάλογο Ελλάδας-Τουρκίας, όπως η σύνοδος κορυφής Μητσοτάκη-Ερντογάν του Φεβρουαρίου 2026, ως βήμα προς την αποκλιμάκωση στην Ανατολική Μεσόγειο. Παράλληλα,  το ΕΚ επαναλαμβάνει την έκκλησή του προς την Τουρκία να υιοθετήσει «εποικοδομητική και όχι διεκδικητική ή επιθετική προσέγγιση» στην περιοχή. Επικρίνει την προώθηση από την Τουρκία του δόγματος της «Γαλάζιας Πατρίδας», εκφράζει βαθιά ανησυχία για τη διατήρηση του casus belli κατά της Ελλάδας, το οποίο χαρακτηρίζει ασύμβατο μεταξύ συμμάχων και καλών γειτόνων, και κατακρίνει τη συνεχιζόμενη παραβίαση της κυριαρχίας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων κρατών-μελών της ΕΕ, ιδίως της Ελλάδας και της Κύπρου.

Ειδική αναφορά γίνεται στις παραβιάσεις του ελληνικού εναέριου χώρου, στην «πολιτική εργαλειοποίηση» του συστήματος NAVTEX, στις παρεμβάσεις σε έργα κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος όπως ο Great Sea Interconnector και ο EastMed, στις αντιδράσεις για το ελληνικό θαλάσσιο πάρκο στο Αιγαίο και στην αύξηση των παράνομων αλιευτικών δραστηριοτήτων τουρκικών σκαφών εντός ελληνικών χωρικών υδάτων. Το ΕΚ καλεί εκ νέου την ‘Αγκυρα να σεβαστεί πλήρως την κυριαρχία των κρατών-μελών, συμπεριλαμβανομένου του δικαιώματός τους να οριοθετούν ΑΟΖ σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και την UNCLOS, ενώ επαναλαμβάνει ότι το τουρκο-λιβυκό μνημόνιο «παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών, δεν συνάδει με το Δίκαιο της Θάλασσας και δεν μπορεί να παράγει έννομα αποτελέσματα για τρίτες χώρες».

Το ΕΚ τονίζει την ανάγκη τήρησης των συστάσεων της Επιτροπής της Βενετίας, ιδιαίτερα όσον αφορά τις μειονότητες, όπως ο ελληνορθόδοξος πληθυσμός της Ίμβρου και της Τενέδου, καθώς και τον σεβασμό προς το Οικουμενικό Πατριαρχείο, με αναγνώριση της νομικής του προσωπικότητας και του τίτλου του Οικουμενικού Πατριάρχη. Εκφράζουν βαθιά ανησυχία για την έλλειψη προστασίας μνημείων παγκόσμιας κληρονομιάς, όπως η Αγία Σοφία και η Μονή Παναγίας Σουμελά, καθώς και για τις πράξεις βανδαλισμού εναντίον μειονοτικών χώρων λατρείας, ζητώντας την άμεση εφαρμογή των αποφάσεων της UNESCO.

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΑΜΥΝΑ

Στα ζητήματα ασφάλειας και άμυνας, η έκθεση υπογραμμίζει τη στρατηγική και γεωπολιτική σημασία της Τουρκίας για την ΕΕ και το ΝΑΤΟ, αναγνωρίζοντας τον αυξανόμενο ρόλο της σε περιοχές κρίσιμες για την ευρωπαϊκή ασφάλεια, όπως η Μαύρη Θάλασσα, η Ουκρανία, ο Νότιος Καύκασος και η Μέση Ανατολή, καθώς και τη συμβολή της σε αποστολές διαχείρισης κρίσεων της ΕΕ. Το ΕΚ τάσσεται υπέρ της περαιτέρω ενίσχυσης της πρακτικής συνεργασίας ΕΕ-Τουρκίας σε θέματα ασφάλειας και άμυνας όπου υπάρχουν κοινά στρατηγικά συμφέροντα, εκφράζει ωστόσο ανησυχία για τη συνεχιζόμενη παρεμπόδιση της συνεργασίας ΕΕ-ΝΑΤΟ από την ‘Αγκυρα μέσω του αποκλεισμού κράτους-μέλους της ΕΕ και καλεί την Τουρκία να εγκαταλείψει αυτή την πρακτική.

Παράλληλα, η έκθεση καταγράφει περαιτέρω επιδείνωση της ευθυγράμμισης της Τουρκίας με την Κοινή Εξωτερική Πολιτική και Πολιτική Ασφαλείας της ΕΕ, η οποία υποχώρησε από 6% το 2024 σε 4% το 2025, το χαμηλότερο επίπεδο που έχει καταγραφεί. Παρότι χαιρετίζει την εντατικοποίηση του πολιτικού διαλόγου και τη συμμετοχή της Τουρκίας σε αποστολές της ΕΕ, το ΕΚ εκφράζει ανησυχία για την αυξανόμενη αντιδυτική στάση των τουρκικών αρχών και καλεί την ‘Αγκυρα να άρει εμπόδια που υπονομεύουν την εμπιστοσύνη μεταξύ συμμάχων, όπως η διατήρηση του casus belli κατά κράτους-μέλους της ΕΕ, οι αμφισβητήσεις κυριαρχίας άλλων κρατών και η διατήρηση του ρωσικού συστήματος αεράμυνας S-400. Επιπλέον, εκφράζει σοβαρή ανησυχία για την προσέγγιση της Τουρκίας με τους BRICS+ και τον Οργανισμό Συνεργασίας της Σαγκάης, τονίζοντας ότι ενδεχόμενη πλήρης ένταξη στους BRICS+ είναι θεμελιωδώς ασύμβατη με την ενταξιακή της πορεία προς την ΕΕ.

Παρά τις παραπάνω επιφυλάξεις, το ΕΚ εκτιμά ότι, υπό το φως των γεωπολιτικών εξελίξεων, «θα πρέπει να διερευνηθούν οι δυνατότητες συνεργασίας με την Τουρκία στο πλαίσιο των τρεχουσών και μελλοντικών πολιτικών της ΕΕ στον τομέα της ασφάλειας και της άμυνας». Παράλληλα, όμως καλεί την ‘Αγκυρα «να άρει τα σοβαρά εμπόδια που υπονομεύουν την εμπιστοσύνη μεταξύ εταίρων και συμμάχων».

ΚΥΠΡΙΑΚΟ

Το ΕΚ επαναβεβαιώνει την πάγια θέση του ότι η μόνη λύση στο κυπριακό πρόβλημα είναι μια δίκαιη, συνολική, βιώσιμη και δημοκρατική διευθέτηση, εντός του συμφωνηθέντος πλαισίου των Ηνωμένων Εθνών, στη βάση μιας δικοινοτικής, διζωνικής ομοσπονδίας με ενιαία διεθνή νομική προσωπικότητα, ενιαία κυριαρχία, ενιαία ιθαγένεια και πολιτική ισότητα, όπως ορίζεται στις σχετικές αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας, στους συμφωνηθέντες τομείς σύγκλισης και στο πλαίσιο του ΓΓ του ΟΗΕ, καθώς και σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και τις αρχές και αξίες της ΕΕ.

Χαιρετίζει τις πρόσφατες πρωτοβουλίες για επανέναρξη των διαπραγματεύσεων, συμπεριλαμβανομένων των άτυπων συναντήσεων υπό την αιγίδα του ΟΗΕ το 2025-2026, καθώς και τα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης μεταξύ των δύο κοινοτήτων. Ταυτόχρονα, καταδικάζει τις μονομερείς ενέργειες της Τουρκίας, όπως η παράνομη εγκατάσταση κατοίκων στα Βαρώσια και ο σφετερισμός περιουσιών Ελληνοκυπρίων, ενώ ζητεί την αποχώρηση των τουρκικών στρατευμάτων από το νησί και τον σεβασμό της Πράσινης Γραμμής. Τέλος, υπογραμμίζει ότι η προοπτική στενότερης συνεργασίας ΕΕ – Τουρκίας εξαρτάται από την πλήρη συμμόρφωση με τα κριτήρια της Κοπεγχάγης και την εποικοδομητική συμβολή της ‘Αγκυρας στην επίλυση του κυπριακού, συμπεριλαμβανομένης της αποστρατιωτικοποίησης και της προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

ΔΗΛΩΣΗ ΤΟΥ ΕΙΣΗΓΗΤΗ:

Ο εισηγητής της έκθεσης, Νάτσο Σάνσεθ Αμόρ, δήλωσε ότι «η διαδικασία ένταξης της Τουρκίας στην ΕΕ δεν μπορεί να επανεκκινηθεί υπό τις τρέχουσες συνθήκες». Τόνισε ότι εδώ και 10 χρόνια «περιμένουμε καλά νέα» από την Τουρκία, όμως καταγράφεται «απόλυτη έλλειψη βούλησης» συμμόρφωσης με τις ευρωπαϊκές αρχές. Υπογράμμισε ότι «πλέον η Τουρκία είναι μια πραγματικά αυταρχική χώρα» και διερωτήθηκε «τι δουλειά μπορεί να έχει στην ΕΕ μια αυταρχική χώρα», σημειώνοντας ταυτόχρονα ότι υπάρχει κοινωνία πολιτών που επιθυμεί δημοκρατία και όχι απολυταρχισμό. Τόνισε ότι «δεν θέλουμε να σκοτώσουμε και την τελευταία τους ελπίδα», αλλά ότι το κράτος δικαίου και τα ανθρώπινα δικαιώματα είναι προϋποθέσεις για την ΕΕ.

Ο ίδιος, πρόσθεσε ότι είναι αναγκαίο να οικοδομηθεί ένα λειτουργικό πλαίσιο συνύπαρξης με την Τουρκία, όμως σε αυτή την προσπάθεια, η Ελλάδα και η Κύπρος συνιστούν κρίσιμους και αναπόσπαστους πυλώνες της σχέσης. Όπως είπε, τα ζητήματα ασφάλειας και άμυνας παραμένουν κομβικά, ωστόσο, είναι σαφές ότι εξακολουθούν να υφίστανται σοβαρά ελλείμματα εμπιστοσύνης και αποκλίσεις από τις αρχές της καλής γειτονίας, τα οποία πρέπει να αντιμετωπιστούν με ουσιαστικό τρόπο.

ΑΠΕ-ΜΠΕ