Με τον Σεβασμιώτατο συλλειτούργησαν ο Αιδεσιμολογιώτατος Πρωτοπρεσβύτερος κ. Αθανάσιος Γκίκας, Κοσμήτωρ της Θεολογικής Σχολής Θεσσαλονίκης, καθώς και ο Αιδεσιμότατος Πρεσβύτερος κ. Γεώργιος Ντάλλας. Διακόνησε ο Ιερολογιώτατος Αρχιδιάκονος κ. Γεώργιος Τσουρούς.
Τους προσφερθέντες καρπούς της αμπέλου, εις ένδειξη ευχαριστίας προς τον Δημιουργό της κτίσεως, τους ευλόγησε προ της απολύσεως ο Σεβασμιώτατος κ. Νικήτας, κατά την αρχαία εκκλησιαστική παράδοση, η οποία επιτάσσει τον αγιασμό των σταφυλιών κατά την εορτή της Μεταμορφώσεως. Τα ευλογημένα δώρα της γης διανεμήθηκαν εν συνεχεία στο παριστάμενο εκκλησίασμα.

Υπενθυμίζεται ότι, από την Αγία και Ιερά Σύνοδο του Οικουμενικού Πατριαρχείου, την 22α Ιουλίου 2026, εξελέγη παμψηφεί ο Σεβασμιώτατος Αρχιεπίσκοπος κ. Απόστολος, ο οποίος μέχρι πρότινος διηκόνει την Ιερά Μητρόπολη Νέας Ιερσέης.

Η ιερά Ακολουθία θα τελεσθεί στον Ι. Καθεδρικό Ναό Αγίου Νικολάου, στο Τορόντο της επαρχίας του Οντάριο, το πρωί του Σαββάτου, 19ης Σεπτεμβρίου 2026.

Τον Σεβασμιώτατο Αρχιεπίσκοπο κ. Νικήτα, μεταβαίνοντα για το ιστορικό αυτό εκκλησιαστικό γεγονός, θα συνοδεύουν ο Αιδεσιμότατος Πρεσβύτερος κ. Παύλος Λάμπρου και ο Ιερολογιώτατος Αρχιδιάκονος κ. Γεώργιος Τσουρούς.

Οι κεντρικές λατρευτικές συνάξεις πραγματοποιήθησαν το διήμερο 18 και 19 Ιουλίου στην αίθουσα Levenwick, την οποία τα μέλη της τοπικής κοινότητος είχαν διαμορφώσει καταλλήλως σε ορθόδοξο ευκτήριο οίκο.

Στο επίκεντρο της ιεραποδημίας βρέθηκε η ένταξη δύο νέων μελών, του Άλμπαν και της Ελισάβετ, στους κόλπους της Εκκλησίας, με τον Θεοφιλέστατο να τελεί το ιερό Μυστήριο του Βαπτίσματος και του Χρίσματος. Η βάπτιση συνένωσε προσευχητικώς τις οικογένειές τους, τους φίλους και τους εντόπιους πιστούς. Ειδικώς δε για την περίσταση, ταξίδεψαν από την Κρήτη δύο ορθόδοξες μοναχές.

Απευθυνόμενος στο χριστεπώνυμο πλήρωμα, ο Θεοφιλέστατος Επίσκοπος Ιλίου κ. Ραφαήλ εκήρυξε τον θείο λόγο, προσφέροντας ποιμαντική καθοδήγηση, και ακολούθως αποδέχθηκε τη φιλοξενία των νησιωτών. Η Ορθόδοξη Κοινότητα του Αγίου Νίνιαν, συγκροτηθείσα αρχικώς στο Λέργουικ με πρωτοβουλία της Γερόντισσας Μαρίας από το Ησυχαστήριο της Αγίας Σουνίβας και εντοπίων ορθοδόξων, συνεχίζει την καρποφόρο πορεία της. Το σώμα της απαρτίζουν σήμερα Έλληνες, Ελληνοκύπριοι, Ουκρανοί και Ρουμάνοι.

Για τη συμμετοχή στις ιερές ακολουθίες αρκετοί πιστοί διανύουν μεγάλες αποστάσεις, με χαρακτηριστικότερο παράδειγμα την προσέλευση ενός μέλους από το σύμπλεγμα των Ορκάδων. Την πνευματική μέριμνα της κοινότητος έχει σταθερώς ο Θεοφιλέστατος κ. Ραφαήλ, επισκεπτόμενος τις νήσους ετησίως. Αντιστοίχως, την τακτική τέλεση των Ιερών Ακολουθιών θα αναλάβει καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους ο Πανοσιολογιώτατος Αρχιμ. κ. Αντώνιος.

Ολοκληρώνοντας το πρόγραμμα της επισκέψεως, ο ιερός κλήρος και ο πιστός λαός μετέβησαν προσκυνηματικώς στο παρεκκλήσιο της νήσου του Αγίου Νίνιαν. Ψάλλοντας ύμνους προς τιμήν του Αγίου, απέδωσαν ευχαριστίες για την πρώιμη χριστιανική κληρονομιά της περιοχής, αναπέμποντας δεήσεις υπέρ της περαιτέρω αναπτύξεως της ορθοδόξου μαρτυρίας. Η είδηση των βαπτίσεων, ομοίως και το γεγονός της αρχιερατικής επισκέψεως, προεβλήθησαν εκτενώς μέσα από τις σελίδες της τοπικής εφημερίδος «Shetland Times».

O άλλος δρόμος είναι ο έγγαμος βίος, η δημιουργία οικογένειας και γεννήσεως παιδιών, αν ο Θεός ευδοκήσει. Βεβαίως η εργασία για να αποκτήσομε τα απαραίτητα για να ζήσουμε, η φροντίδα για τα υπόλοιπα μέλη της οικογενείας αποτελούν καθημερινό μέλημα. Πολεμά και αυτούς ο αντίδικος, προσπαθεί να διαλύσει την οικογένεια. Είναι παραδεκτό ότι βασικός πυλώνας μιας σωστής οικογένειας είναι η γυναίκα ως σύζυγος και ως μάνα.

Θα γίνει αντιληπτό αυτό αν θυμηθούμε αυτό που ο θυμόσοφος λαός μας λέγει: πίσω από ένα πετυχημένο άνδρα κρύβεται μια γυναίκα. Ο ρόλος της γυναίκας μέσα στην οικογένεια είναι ιερός. Συμβάλλει τα μέγιστα για να στηθεί και να μεγαλουργήσει η οικογένεια. Εφ’ όσον η κάθε οικογένεια είναι το κύτταρο της κοινωνίας αυτό σημαίνει ότι η κοινωνία θα είναι σωστή, δεν θα έχουμε προβλήματα.

Θα ρίξουμε σήμερα μια ματιά για να γνωρίσουμε μια γυναίκα της οποίας η συμβολή στην δημιουργία σωστής οικογένειας ήταν πάρα πολύ σημαντική. Δημιούργησε πραγματικά, μια άγια οικογένεια. Αναφερόμαστε στην Αγία Νόννα. Θα προσπαθήσουμε να γνωρίζουμε την αγία βωτή  της. Στην Καππαδοκία του Πόντου, σε ένα μικρό χωριό ονομαζόμενο Αριανζό κοντά στη πόλη Ναζιανζό το 304 μ.Χ. γεννήθηκε η Αγία Νόννα. Οι γονείς της Φιλτάτιος και Γοργονία ήταν απόγονοι ευγενών και εύπορων οικογενειών της περιοχής. Ήταν θεοσεβείς και ενάρετοι. Φοβόντουσαν τον Θεό, δηλαδή τον σέβονταν, και ήθελαν να τον ευαρεστούν. Ο Θεός στο ευσεβές αυτό ανδρόγυνο χάρισε δυο παιδιά. Τον Αμφιλόχιο και την Νόννα. Ναι, τα παιδιά είναι δώρο του Θεού ανεκτίμητης αξίας. Οι γονείς γίνονται συνδημιουργοί του Θεού στην γέννηση ενός παιδιού. Η Νόννα η ταπεινή χριστιανή νέα ήταν η χαρά της οικογένειας και ήθελε να ευαρεστεί σε καθημερινή βάση τον Θεό. Ο Άγιος Γρηγόριος ο θεολόγος λέγει για την μητέρα του Νόννα: «Βλαστὸς εκ ρίζης ιερής και ευσεβούς».

Όταν έφθασε η  ώρα του γάμου της νυμφεύτηκε τον συμπατριώτη της Γρηγόριο. Ο Γρηγόριος ήταν νέος, γνωστός νομικός και σώφρων. Θα λέγαμε τυχερή η Νόννα. Υπήρχε ένα πρόβλημα‧ ο Γρηγόριος ήταν χριστιανός, αλλά αιρετικός. Τώρα θα λέγαμε άτυχη η Νόννα. Ο Γρηγόριος πίστευε στην αίρεση των Υψισταρίων, δηλαδή δεχόταν τον Ύψιστο μονοπρόσωπο και δεν πίστευε στην Τριαδικότητά του.  Δέχτηκε η Νόννα ως ευλογία το πρόβλημα. Γνωρίζουμε ότι ο Θεός στέλνει πειρασμούς ή επιτρέπει για την δική μας ψυχική ωφέλεια και τέτοιους που μπορούμε να αντέξουμε. Ποτέ δεν θα μας φορτώσει ο Θεός ένα σταυρό βαρύ που να μη μπορούμε να σηκώσουμε. Τα πάντα γίνονται για το δικό μας καλό αν και πολλές φορές το αμφισβητούμε.

Η Νόννα σήκωσε τον σταυρό της με συνεχή προσευχή και δάκρυα για τον πλανηθέντα σύζυγο. Σιγά σιγά με συζήτηση, νουθεσία, προσευχή δακρύβρεκτη ο σύζυγός της Γρηγόριος επανήλθε στον σωστό δρόμο. Αντιλήφθηκε το λάθος του, το διόρθωσε και έγινε πιστός Ορθόδοξος Χριστιανός. Προχώρησε πνευματικά και έγινε κληρικός. Έφθασε στον βαθμό του επισκόπου και μάλιστα η Αγία μας Εκκλησία τον κατέταξε στην χορεία των Αγίων. Η μνήμη του τιμάται την πρωτοχρονιά.

Το αντρόγυνο Γρηγόριος -Νόννα είχε και άλλο σταυρό να κουβαλήσει. Ο Θεός δεν τους χάριζε παιδιά,  παρά το ότι ζητούσαν να τους χαρίσει. Πράγματι, η Νόννα σε προχωρημένη ηλικία γέννησε τρία παιδιά. Τον Γρηγόριο, «που τον προσφέρει δώρο στον Θεό, αυτόν που γύρευε να λάβει», τη Γοργονία και τον Καισάριο. Μεγάλη η χαρά του Γρηγορίου και της Νόννας και η δοξολογία προς τον Θεό που άκουσε τις προσευχές τους και τους δώρισε τρία παιδιά, μεγάλος και ο πόθος τους να δώσουν το παιδί τους ζωντανή προσφορά στον Θεό.

Η Αγία Νόννα γίνεται η παιδαγωγός για τα τρία παιδιά. Με την Αγία Γραφή στα χέρια, με την προσευχή, τη διδασκαλία και προπάντων με το ενάρετο  παράδειγμα  και με την αγάπη της. Θα έλεγε κανείς ότι μέσα σε αυτή την οικογένεια επικρατούσε «παροξυσμός αγάπης». Η αγάπη, ξέρουμε, είναι πηγή χαράς και ευτυχίας στην οικογένεια. Για τα παιδιά της αφιέρωνε ολονύχτιες προσευχές για να τα αναδείξει ανθρώπους του Θεού, «χριστοφόρους ναούς», «αθλητάς επουρανίους».

Γράφει ο άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος για τη μητέρα του: «Άλλη φημίζεται για κόπους της μέσα στο σπίτι, άλλη για ομορφιά και φρονιμάδα της, άλλη για έργα ευσεβείας ή γι’ ασθένειες στο σώμα, ή για δάκρυα, για προσευχές, για περίθαλψη πτωχών. Η Νόννα καλοτυχίζεται για όλα.»

Η Αγία Νόννα ήταν φιλόπτωχος και ελεήμων όπως και ο σύζυγός της. Για τις ελεημοσύνες και τις φιλανθρωπίες είχαν κοινό ταμείο. Επιθυμούσαν με τα αγαθά έργα τους να κληρονομήσουν την Βασιλεία των Ουρανών. Ήθελαν το σπίτι τους να είναι το απάνεμο λιμάνι,. Να βασιλεύει η άγια και ειρηνική ατμόσφαιρα. Προσπαθούσαν να τους κυβερνά το Άγιο Πνεύμα και όχι ο κόσμος της αμαρτίας.

Μιλούσε, η Αγία, στους οικείους της για «τον απύθμενον ωκεανόν της θείας ωραιότητος! Άναβε τον πόθο για την αιωνιότητα!

Η μνήμη της Αγίας τιμάται την 5^η Αυγούστου και των τέκνων της : Αγίου Γρηγορίου Ναζιανζού ή Θεολόγου στις 25 Ιανουαρίου, του Αγίου Καισάριου στις 9 Μαρτίου και της Αγίας Γοργονίας στις 23 Φεβρουαρίου.

Μυργιώτης Παναγιώτης, Μαθηματικός

Της δεσποτικής αυτής εορτής προηγείται αυστηρά νηστεία και μόνο την ημέρα της εορτής επιτρέπεται η κατάλυση ψαριών. Η νηστεία αυτή ανήκει στη νηστεία του 15αυγούστου. Ουσιαστικά πρόκειται για δυο συνεχόμενες νηστείες, μια προς τιμή της Μεταμορφώσεως του Χριστού και μια προς τιμή της Παναγίας. Προηγείται λοιπόν αυστηρά νηστεία όπως και στις δυο άλλες προαναφερθείσες δεσποτικές εορτές. Μεγάλη δεσποτική εορτή. Όσο βασική και σπουδαία για την σωτηρία μας είναι η εορτή των Χριστουγέννων και της Αναστάσεως τόσο σπουδαία και σημαντική είναι και η εορτή της Μεταμορφώσεως. Εφανερώθη η Θεότητα του Κυρίου, για μια ακόμη φορά.

Ο Κύριος για να προετοιμάσει τους μαθητάς Του για το εκούσιο πάθος του, πήρε τρεις από αυτούς: τον Πέτρο, τον Ιωάννη και τον Ιάκωβο και πορεύθηκε προς προσευχή  εις το όρος Θαβώρ. Γιατί πήρε αυτούς;; Τον Πέτρο για τη μεγάλη πίστη και αγάπη που είχε προς τον Χριστό, τον Ιωάννη επειδή τον αγαπούσε ιδιαίτερα ο Κύριος, για την αγνότητα και την ολόψυχη προς Αυτόν αφοσίωσή του και τον Ιάκωβο επειδή αυτός θα  έχυνε πρώτος το αίμα του για την αγάπη του Χριστού. Οι κουρασμένοι από την ταλαιπωρία κάθισαν να ξεκουραστούν και τους πήρε ο ύπνος. Κάποια στιγμή ξυπνούν και βλέπουν τον διδάσκαλό τους να λάμπει περισσότερο και από τον ήλιο. Δεν μπορούσαν τα γήινα μάτια των μαθητών Του να αντικρίσουν το άκτιστο φως και για αυτό έπεσαν κάτω με τα πρόσωπα προς την γη, λέγει ο Ευαγγελιστής, «ἔπεσον ἐπί πρόσωπον αὐτῶν καί ἐφοβήθησαν σφόδρα» (Ματθ. 17,6).

Επέτρεψε ο Κύριος να πάρουν μια γεύση από τη Θεότητά Του και πως θα είμαστε όλοι μας μετά την Δευτέρα παρουσία Του στη γη. Οι μαθητές του δεν είχαν λάβει τη χάρη του  Αγίου Πνεύματος για να μπορούν να δουν το Άκτιστο Φως. Είδαν τον Κύριο να συνομιλεί με τον Μωυσή, εκπρόσωπο του νόμου και των κεκοιμημένων και τον Ηλία, εκπρόσωπο των Προφητών και των ζώντων. Έτσι λοιπόν φαίνεται καθαρά ότι ο Χριστός είναι Κύριος της Ζωής και του θανάτου και οι συνομιλητές Του είναι δούλοι Του. Συνομιλούν για το εκούσιο Πάθος Του που πρόκειται να συμβεί. Γράφει χαρακτηριστικά ο Άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης: «Έφερε δε εις το μέσον τους τον Mωυσήν και τον Ηλίαν, διά να διορθώση τας σφαλεράς υποψίας, οπού είχον οι πολλοί περί αυτού. Kαθότι, άλλοι μεν έλεγον τον Kύριον, πως είναι ο Ηλίας. Άλλοι δε, πως είναι ο Iερεμίας.

Διά τούτο λοιπόν επαράστησεν εις το Θαβώρ τους πρώτους και κορυφαίους Προφήτας, διά να γνωρίσουν οι μαθηταί, και διά των μαθητών όλοι οι άνθρωποι, πόση διαφορά είναι αναμεταξύ του Xριστού, και των Προφητών. O μεν γαρ Xριστός, είναι Δεσπότης. Oι δε Προφήται, είναι δούλοι. Kαι ίνα μάθουν, ότι ο Kύριος έχει την εξουσίαν του θανάτου και της ζωής. Διά τούτο, από μεν τους αποθαμένους, έφερε τον Mωυσήν. Aπό δε τους ζωντανούς, έφερε τον Ηλίαν». Προετοιμάζονται οι μαθητές Του για τα επερχόμενα. Ο Πέτρος  ενθουσιασμένος και γεμάτος θεία γλυκύτητα προτείνει να φτιάξουν τρεις σκηνές για να μείνουν εκεί. Μία για τον Δάσκαλό Του και από μια για τον Μωυσή και τον Ηλία.

Τότε νεφέλη τους σκέπασε και ακούστηκε φωνή λέγουσα «Οὗτος ἐστὶν ὁ υἱός μου ὁ ἀγαπητός· αὐτοῦ ἀκούετε» (Λουκά, θ’ 28-36). Δηλαδή, Αυτός είναι ο Υιός μου ο αγαπητός, που τον έστειλα για να σωθεί ο κόσμος. Αυτόν να ακούτε. Είναι η φωνή του Θεού και Πατέρα, όπως και στην βάπτιση του Κυρίου. Τον αποκαλεί «υιόν αγαπητό». Για όλους εμάς τους θνητούς και φθαρτούς που πλάθουμε και κατασκευάζουμε τον Χριστό στα δικά μας ανθρώπινα και αμαρτωλά μέτρα. Ο Χριστός είναι το δεύτερο πρόσωπο της μιας, αγίας, ομοουσίου και αδιαιρέτου τριάδος: Πατήρ, Υιός και Άγιον Πνεύμα.

Στη Μεταμόρφωσή Του ο Κύριος απλά φανέρωσε ή, ακριβέστερα, επέτρεψε να δουν ανθρώπινα μάτια ένα μικρό μέρος της Θεότητός Του, «καθὼς ἠδὐναντο», όπως αναφέρεται στο απολυτίκιο της εορτής.

Ἀπολυτίκιον. Ἦχος    βαρύς

                Μετεμορφώθης ἐν τῷ ὄρει Χριστὲ ὁ Θεός, δείξας τοῖς Μαθηταῖς σου τὴν δόξαν σου, καθὼς ἠδυναντο. Λάμψον καὶ ἡμῖν τοῖς ἁμαρτωλοῖς, τὸ φῶς σου τὸ ἀΐδιον, πρεσβείαις τῆς Θεοτόκου, φωτοδότα δόξα σοι.

Κοντάκιον Ἦχος βαρύς. Αὐτόμελον.

Ἐπὶ τοῦ ὄρους μετεμορφώθης, καὶ ὡς ἐχώρουν οἱ Μαθηταί σου τὴν δόξαν σου, Χριστὲ ὁ Θεὸς ἐθεάσαντο, ἵνα ὅταν σε ἴδωσι σταυρούμενον, τὸ μὲν πάθος νοήσωσιν ἑκούσιον, τῷ δὲ κόσμῳ κηρύξωσιν, ὅτι σὺ ὑπάρχεις ἀληθῶς, τοῦ Πατρὸς τὸ ἀπαύγασμα.

Μεγαλυνάριον

Θέλων ἐπιδεῖξαι τοῖς Μαθηταῖς, δύναμιν ἐξ ὕψους καὶ σοφίαν παρὰ Πατρός, ἐν ὄρει ἀνῆλθες, Χριστὲ τῷ Θαβωρίῳ, καὶ λἀμψας ὡς Δεσπότης τούτους ἐφώτισας.

Ὁ οίκος

Ἐγέρθητε οἱ νωθεῖς, μὴ πάντοτε χαμερπεῖς, οἱ συγκάμπτοντες εἰς γῆν τὴν ψυχήν μου λογισμοί, ἐπάρθητε καὶ ἄρθητε εἰς ὕψος θείας ἀναβάσεως, προσδράμωμεν Πέτρῳ καὶ τοῖς Ζεβεδαίου, καὶ ἅμα ἐκείνοις τὸ Θαβώριον ὄρος προφθάσωμεν, ἵνα ἴδωμεν σὺν αὐτοῖς τὴν δόξαν τοῦ Θεοῦ ἡμῶν, φωνῆς δὲ ἀκούσωμεν, ἧς περ ἄνωθεν ἤκουσαν, καὶ ἐκήρυξαν, τοῦ Πατρὸς τὸ ἀπαύγασμα.

Κάθισμα Ἦχος δ’. Κατεπλάγη Ἰωσὴφ.

Ἐπὶ τὸ ὄρος τὸ Θαβώρ, μετεμορφώθης ὁ Θεός, ἀναμέσον Ἠλιού, καὶ Μωϋσέως τῶν σοφῶν, σὺν Ἰακώβῳ καὶ Πέτρῳ καὶ Ἰωάννῃ, ὁ Πέτρος δὲ συνών, ταῦτά σοι ἔλεγε· Καλόν ὧδέ ἐστι, ποιῆσαι τρεῖς σκηνάς, μίαν Μωσεῖ, καὶ μίαν Ἠλίᾳ, καὶ μίαν σοὶ τῷ Δεσπότῃ Χριστῷ, ὁ τότε τούτοις, τὸ φῶς σου λάμψας, φώτισον τὰς ψυχὰς ἡμῶν.

Μυργιώτης  Παναγιώτης

Μαθηματικός

Αναφερόμενος στην πολύπλευρη δράση της τοπικής Εκκλησίας, ο Σεβασμιώτατος παρουσίασε εκτενώς το ποιμαντικό, εκπαιδευτικό και φιλανθρωπικό έργο της Ιεράς Αρχιεπισκοπής. Κατά τη διάρκεια της συναντήσεως, διερευνήθηκαν από κοινού οι προοπτικές μελλοντικής συνεργασίας, με ιδιαίτερη έμφαση στην αντιμετώπιση των σύνθετων προκλήσεων της εμπορίας ανθρώπων και της σύγχρονης δουλείας. Επίσης, ο Αρχιεπίσκοπος, σε άμεση συνεργασία με τον Δρα κ. Breazu και την κ. Banu, υπογράμμισε την κοινή προσπάθεια η οποία καταβάλλεται για την καταπολέμηση της ρητορικής μίσους, των διακρίσεων και ετέρων παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας.

Τις συνεχιζόμενες προσπάθειες του Συμβουλίου Ευρωπαϊκών Εκκλησιών (CEC) για την προώθηση της οικοδομήσεως της ειρήνης και την ενίσχυση του διαλόγου σε ολόκληρη την Ευρώπη, επεσήμανε στη συνέχεια των συζητήσεων ο Σεβασμιώτατος, υπό την ιδιότητά του ως Προέδρου του εν λόγω οργανισμού.

Αργότερα την ίδια ημέρα, ο Σεβασμιώτατος υπεδέχθη εγκαρδίως την Αυτού Εξοχότητα, τον νεοδιορισθέντα Πρέσβη της Μεγάλης Βρεταννίας στην Ελλάδα, κ. Stephen Lillie. Η επίσημη υποδοχή του Βρεταννού διπλωμάτη έλαβε χώρα στο ιερό Παρεκκλήσιο της Αρχιεπισκοπής, όπου ο υψηλός προσκεκλημένος θαύμασε την εικονογραφία, επιδεικνύοντας ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τις ιερές εικόνες των Βρεταννών Αγίων. Ακολούθως, ο Σεβασμιώτατος παρέθεσε παραδοσιακό ελληνικό γεύμα προς τιμήν του Πρέσβεως. Κατά την παρατεθείσα τράπεζα, οι δύο πλευρές συζήτησαν εκτενώς τις ευκαιρίες για την περαιτέρω ενδυνάμωση της συνεργασίας και τη σύσφιγξη των μακροχρόνιων ιστορικών δεσμών μεταξύ της Βρεταννίας και της Ελλάδος.

Ανταλλάσσοντας εμπειρίες από την προηγούμενη διαμονή τους στην Ειδική Διοικητική Περιοχή του Χονγκ Κονγκ, ο Αρχιεπίσκοπος και ο Πρέσβυς ανεκάλεσαν θερμές αναμνήσεις από τη συγκεκριμένη πόλη. Ολοκληρώνοντας τις επαφές τους, εξέφρασαν από κοινού την ελπίδα για μία νέα συνάντηση στο πλαίσιο του Ελληνο-Βρεταννικού Συμποσίου, το οποίο προγραμματίζεται να διεξαχθεί στην Ελλάδα τον προσεχή Οκτώβριο.

Ο αρχιεπίσκοπος αναφέρεται στη μνήμη της παράνομης εισβολής και κατοχής της Κύπρου από την Τουρκία, η οποία έλαβε χώρα πριν από 52 χρόνια και τονίζει ότι η ειρήνη και η δικαιοσύνη για την Κύπρο παραμένουν ανεκπλήρωτες. «Εξακολουθούμε να προσευχόμαστε και να εργαζόμαστε για μια δίκαιη, ειρηνική και διαρκή λύση, που θα επανενώσει το νησί», επισημαίνει.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Στις κατακόμβες δεν υπήρχαν πολυέλαιοι. Ένα λυχνάρι λαδιού μόνο, χωμένο σε σκαμμένη στον πωρόλιθο κόγχη, και πρόσωπα τριγύρω να μυρίζουν υγρασία, ψωμί, θάνατο. Αυτό ήταν όλο. Κι όμως, κανείς δεν ξέρει πώς, το ισχνό εκείνο φως ανέβαινε ως την επιφάνεια της αυτοκρατορίας και της τάραζε τον ύπνο. Με δαυλούς το αναζητούσαν οι διώκτες, και δεν το έβρισκαν, γιατί έκαιγε μέσα στους ανθρώπους. Τρεις αιώνες βάσταξε τούτο το παράδοξο, χρόνια αίματος, και τότε μάλιστα, κάτω από τα σανδάλια των εθνικών, δίχως ναό, δίχως τίτλο, μέσα στο χώμα στερεώθηκε, όσο ποτέ έκτοτε, η Εκκλησία.

Ύστερα, βγήκαμε από τις τρύπες. Ανοιγοκλείσαμε στον ήλιο τα μάτια και το πρώτο που σκεφτήκαμε ήταν να χτίσουμε ναούς λαμπρούς και ψηφιδωτά και τρούλους που συναγωνίζονταν τον ουρανό, και πλάι τους αυλές, αξιώματα, πρωτόκολλα. Σφιχταγκαλιαστήκαμε, φυσικά, σχεδόν θεόσδοτα, με την εξουσία. Εκείνη μας φόρεσε πορφύρα, εμείς της δανείσαμε ηρεμία. Σαν μεταξωτή κουβέρτα, βαριά, η βυζαντινή μεγαλοπρέπεια απλώθηκε πάνω στις χριστιανικές κοινότητες, ενώ από κάτω η κοσμική δηλητηρίαση δούλευε αθόρυβα, δίχως βιασύνη. Και σήμερα δεν άλλαξαν πολλά, μάλλον χειροτέρεψαν. Στο φως πλέον της ημέρας, η λυχνία που έλαμπε στα σκοτάδια σταθερή, άρχισε να τρεμοπαίζει.

Αμέσως, βέβαια, δεν το πρόσεξε κανείς. Μόλις έληξαν οι διωγμοί, στο σημείο όπου έλειψε το μαχαίρι του δημίου, άνοιξαν οι έριδες, φύτρωσε για τους θρόνους η διαμάχη. Τα σχίσματα, γνωρίσματα παμπάλαια της ανθρώπινης φύσης, μαζί με τη μοιρασιά της δύναμης, μπήκαν με τιμές από την κεντρική είσοδο στο σώμα της Εκκλησίας. Λάσπη γίνεται, καθώς φαίνεται, η κοσμική ισχύς και θολώνει το ύδωρ της πίστεως. Αυτό παραμένει αναλλοίωτο, κανείς δεν το άλλαξε, τον πάτο όμως δεν τον βλέπεις πια. Και όποιος διψάσει, πίνει πλέον θολό.

«Ὑμεῖς ἐστε τὸ φῶς τοῦ κόσμου» (Ματθ. 5, 14). Σε ψαράδες ειπώθηκε ο λόγος αυτός, σε ανθρώπους που, χωρίς να έχουν πού να γείρουν το κεφάλι, μύριζαν αλάτι. Ούτε σύνοδος υπήρχε τότε ούτε θρόνος ξυλόγλυπτος ούτε κοσμήματα. Το βάρος της φράσης, ωστόσο, δεν το σηκώνει όποιος δεν κατάλαβε ότι φως αληθινό είναι μόνον ο Υιός του Θεού, ενώ οι μαθητές ονομάζονται λυχνίες επειδή έγιναν μέτοχοι του δικού του φωτισμού. Έγιναν κάρβουνα που άναψαν από εκείνον. Γι’ αυτό, όπως έγραψε πριν αιώνες ο Ευσέβιος Καισαρείας, η ενέργεια της φωτιάς είναι διπλή, φωτίζει τους δικαίους, κατακαίει τους παρανόμους.[1] Είναι κάρβουνα λοιπόν. Ίδια λάμψη το κάρβουνο δε διαθέτει, μονάχα τη δεκτικότητα της πυρώσεως. Για λίγο κρατά ένα κόκκινο αν κυλήσει έξω από την εστία, έπειτα γκριζάρει, μαυρίζει, κρυώνει. Μέσα στο πιο επίσημο μαγκάλι της οικουμένης μπορεί να κείτεται, στάχτη θα γίνει όμως.

Κάτω από τον μόδιο, ποιος το κρύβει σήμερα το λυχνάρι; Ενοχλεί το ερώτημα. Ο μόδιος, βλέπεις, δεν είναι πάντα το χέρι του εχθρού, συχνότερα είναι τα ίδια μας τα χέρια. Μια δερμάτινη πολυθρόνα σε πολυτελές γραφείο, ένα αξίωμα που αγαπήθηκε για τον εαυτό του, μια άψογη εκκλησιαστική ευπρέπεια που κάτω της σφαδάζει η αλήθεια ζητώντας αέρα… όλα αυτά μπορούν να γίνουν μόδιος. Αλήθεια, πιστεύει κανείς ότι ως φως θα τον επιβάλουν στη συνείδηση του κόσμου οι μεγάλοι τίτλοι, οι διαδοχικές προσφωνήσεις, τα χρυσοΰφαντα ενδύματα; Μπροστά, μάλιστα, σε Εκείνον που Είναι το φως του κόσμου; Ένστικτο αλάνθαστο διαθέτει ο κόσμος, όσο κι αν φαίνεται αφελής. Από μακριά το μυρίζεται το θολό νερό. Μια αγνή ψυχή χρειάζεται, και δύο καθαρά μάτια. Τα υπόλοιπα όλα περισσεύουν…

Υπάρχει, ωστόσο, και της περικοπής το άλλο μισό. Εκείνο που, επειδή δε διαθέτει εικόνες, βιαστικά το προσπερνούμε, ο νόμος. «Οὐκ ἦλθον καταλῦσαι ἀλλὰ πληρῶσαι» (Ματθ. 5, 17), και μαζί έρχεται η διαβεβαίωση ότι, ώσπου να παρέλθουν ουρανός και γη, «ἰῶτα ἓν ἢ μία κεραία οὐ μὴ παρέλθῃ» (Ματθ. 5, 18). Ένα ιώτα. Μια γρατζουνιά μελανιού, η ελάχιστη της γραφής μονάδα, και τη λογαριάζει ο Κύριος σαν να κρέμεται από πάνω της η δημιουργία. Αλλιώς μάθαμε εμείς να ζυγίζουμε, μεγάλα τα δείπνα, μικρές οι εντολές, ηχηρές οι διακηρύξεις, αμελητέα η καθημερινή υπακοή. Για εντολές «ελάχιστες» μιλά όμως ο Ιησούς, και ελάχιστος στη βασιλεία θα κληθεί όποιος λύσει έστω μία και έτσι διδάξει τους ανθρώπους. Από ταπείνωση τις ονομάζει ελάχιστες, για να διδάξει τη μετριοφροσύνη και σε μας, ενώ, το «ελάχιστος κληθήσεται» σημαίνει έσχατος κατά την ανάσταση, απορριμμένος.[2] Πάντοτε, εξάλλου, το «ποιήσῃ» προηγείται του «διδάξῃ», γιατί πώς να οδηγήσω άλλον σε δρόμο που ο ίδιος δεν περπάτησα; Όλη η δριμύτητα του Ευαγγελίου εδώ κρύβεται, σιωπηλή, δίχως κραυγές. Πρώτα το κάνεις. Ανοίγεις το στόμα έπειτα.

Σκέψου τώρα εκείνον που πέρασε τη ζωή του χτίζοντας το προσωπικό του μεγαλείο ως «άνθρωπος του Θεού». Φιλοφρονήσεις μάζεψε, προσφωνήσεις, φωτογραφίες με ισχυρούς. Τον κολάκευαν, τον λιβάνιζαν, ότι το όνομά του θα μείνει τάχα στην ιστορία. Άραγε θα διατηρηθεί; Αργά αλέθουν οι αιώνες και δε ρωτούν κανέναν. Πριν από τον ίδιο θα έχουν σβήσει από την ιστορία αυτοί που τον κολάκευαν, δίχως ίχνος ή υποσημείωση καν. Και εκείνος, μια μικρή σημείωση στο περιθώριο κάποιου καταλόγου στην καλύτερη περίπτωση, θα είναι ένα όνομα που προσπερνά ο μελετητής. Το οδυνηρό όμως δεν είναι αυτό. Εκεί ξεκινάει η πραγματική τραγωδία, όταν, παύοντας να έχει σημασία η λησμονιά των ανθρώπων, ανοίγει το ενδεχόμενο μιας άλλης λησμονιάς, να σε έχει ξεχάσει ο ίδιος ο Χριστός. Να ακουστεί το «οὐκ οἶδα ὑμᾶς» (Ματθ. 25, 12) για κάποιον που μια ζωή εξ ονόματός Του μιλούσε. Μπροστά σε αυτό, παιδικό παιχνίδι μοιάζει η ιστορία με τα αρχεία της.

Κι όμως, το ίδιο κείμενο που κόβει, γιατρεύει κιόλας. «Οὕτω λαμψάτω τὸ φῶς ὑμῶν ἔμπροσθεν τῶν ἀνθρώπων» (Ματθ. 5, 16). Ο σκοπός δηλώνεται, προκειμένου βλέποντας τα έργα, οι άνθρωποι να δοξάσουν τον Πατέρα. Διάφανη είναι η λάμψη, με άλλα λόγια, αλλιώς χάνει την ουσία της, το γνήσιο φως πέρα από τον φορέα του δείχνει πάντοτε. Όπως συμβαίνει με το τζάμι: όσο πιο καθαρό, τόσο λιγότερο το βλέπεις. Θα έρθει μια ώρα, άλλωστε, που ο ήλιος του πλανητικού μας συστήματος, αυτός που μετράει μέρες και σοδειές, θα πάψει να έχει λόγο. Και θα βρεθεί ο άνθρωπος απέναντι στον αληθινό Ήλιο, ανυπεράσπιστος, δίχως υπογραφή, δίχως βιογραφικό. Δε θεραπεύεται πια, ό,τι δε μερίμνησε ως τότε. Με λίγο λάδι έκαιγε το λυχνάρι της κατακόμβης, κι ήταν αρκετό. Το δικό μας απόθεμα πού πηγαίνει;

Επίσκοπος Μελιτηνής  Μάξιμος Παφίλης  

^[1] Ευσέβιος Καισαρείας (Παμφίλου), Τὰ Εὑρισκόμενα Πάντα, στο Patrologiae Cursus Completus: Series Graeca, επιμ. J.-P. Migne, τ. 23 (Paris: J.-P. Migne, 1857), στ. 1229: «καὶ τὸ μὲν φῶς τοῖς δικαίοις ἀποχαρίζεται, ἡ δὲ καῦσις τοῖς παρανόμοις ἀφώρισται.» URL: https://www.google.co.uk/books/edition/Patrologiae_cursus_completus_series_grae/uFNFAAAAYAAJ?hl=el&gbpv=1

^[2] Θεοφύλακτος Βουλγαρίας, Τὰ Εὑρισκόμενα Πάντα, στο Patrologiae Cursus Completus: Series Graeca, επιμ. J.-P. Migne, τ. 123 (Paris: J.-P. Migne, 1864), στ. 193: «Πρῶτον τὸ, ποιήσῃ, καὶ τότε τὸ, διδάξῃ· πῶς γὰρ ἄλλον ὁδηγήσω εἰς ὁδὸν ἦν οὐ διώδευσα;» URL: https://www.google.co.uk/books/edition/Patrologiae_cursus_completus_series_grae/ETURAAAAYAAJ?hl=el&gbpv=1

Την προγραμματική σύμβαση υπέγραψαν χθες το απόγευμα, στην ΙΑΑ, ο Προκαθήμενος της Ελλαδικής Εκκλησίας και ο περιφερειάρχης Αττικής, Νίκος Χαρδαλιάς. Η συνεργασία προβλέπει την υλοποίηση ενός ολοκληρωμένου προγράμματος δράσεων πρόληψης, με τίτλο «(Σ)τα βήματα της Πρόληψης». Απευθυνόμενος προς τον περιφερειάρχη Αττικής, ο Αρχιεπίσκοπος υπογράμμισε τη σημασία της συνεργασίας για την πρόληψη και την αντιμετώπιση ενός τόσο σοβαρού κοινωνικού φαινομένου, όπως η ενδοοικογενειακή βία.

Επισήμανε ακόμη ότι η Εκκλησία και η Τοπική Αυτοδιοίκηση απευθύνονται στον ίδιο άνθρωπο, στις ίδιες τοπικές κοινωνίες και ότι η συνεργασία των φορέων πολλαπλασιάζει τη δυναμική των παρεμβάσεων, ενισχύει τη φωνή τους, καθιστά αποτελεσματικότερη τη συνεισφορά τους και διευρύνει το δίκτυο πρόληψης προς όφελος των πολιτών.

Ο περιφερειάρχης Αττικής εξήρε το πολυσχιδές κοινωνικό έργο της Εκκλησίας και υπογράμμισε ότι η Περιφέρεια θα συνεχίσει να στηρίζει έμπρακτα πρωτοβουλίες που έχουν ουσιαστικό κοινωνικό αποτύπωμα. Παράλληλα, αναφέρθηκε στη σημασία της πρόληψης ως βασικού εργαλείου για την αντιμετώπιση της ενδοοικογενειακής βίας, ενώ επισήμανε ότι η συνεργασία με την Ιερά Αρχιεπισκοπή Αθηνών αποτελεί επένδυση στην ενημέρωση, την εκπαίδευση και την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής.

Το πρόγραμμα αποτελεί καρπό της εμπειρίας που έχει αποκτήσει η «Πρωτοβουλία για την Πρόληψη της Ενδοοικογενειακής Βίας», μέσα από τον σχεδιασμό και την υλοποίηση προηγούμενων δράσεων. Στόχος του είναι η ανάπτυξη συντονισμένων προγραμμάτων ενημέρωσης, ευαισθητοποίησης, εκπαίδευσης και επιμόρφωσης των πολιτών και των εκκλησιαστικών κοινοτήτων σε ζητήματα πρόληψης της ενδοοικογενειακής βίας, κατά την επόμενη διετία.

Με τη νέα προγραμματική σύμβαση συνεχίζεται και ενισχύεται η συνεργασία της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών και της Περιφέρειας Αττικής, στον ιδιαίτερα ευαίσθητο τομέα της πρόληψης της ενδοοικογενειακής βίας, η οποία ξεκίνησε το 2021 και έχει ήδη αποδώσει σημαντικά αποτελέσματα. Στην τελετή υπογραφής παρέστησαν εκπρόσωποι και συνεργάτες της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών και της Περιφέρειας Αττικής.

ΑΠΕ-ΜΠΕ