Η φωνή της δεν ήταν απλώς όμορφη. Ήταν καθαρή, περήφανη, γεμάτη φως και αλήθεια. Είχε την ιδιότητα να στέκεται πάνω από τη μουσική χωρίς ποτέ να την επισκιάζει. Να γίνεται ένα με το μπουζούκι, με τον στίχο, με το βλέμμα του ανθρώπου που άκουγε. Δεν τραγουδούσε για να εντυπωσιάσει. Τραγουδούσε για να πει μια ιστορία, για να μοιραστεί έναν καημό, μια χαρά, μια ελπίδα.

Δίπλα στον Μανώλη Χιώτη, δεν υπήρξε απλώς η ιδανική ερμηνεύτρια των τραγουδιών του. Υπήρξε η γυναίκα που έδωσε φωνή στη μουσική επανάσταση που εκείνος οραματιζόταν. Όταν ο Χιώτης άνοιγε νέους δρόμους στο μπουζούκι, όταν άλλαζε τον ήχο του λαϊκού τραγουδιού και το έφερνε πιο κοντά στη σύγχρονη Ελλάδα, η Μαίρη Λίντα ήταν εκεί για να αποδείξει πως και η γυναικεία φωνή μπορούσε να ξεφύγει από τα στερεότυπα της εποχής.

Δεν στάθηκε ποτέ στη σκιά του. Περπάτησε δίπλα του. Με την ίδια τόλμη, την ίδια αισθητική, την ίδια πίστη ότι το λαϊκό τραγούδι μπορεί να είναι και αυθεντικό και εκλεπτυσμένο. Μαζί δημιούργησαν έναν ήχο που δεν περιορίστηκε στη δεκαετία του. Έγινε σημείο αναφοράς. Έγινε σχολή.

Η Μαίρη Λίντα άνοιξε δρόμους χωρίς να διακηρύξει ποτέ ότι το κάνει. Έδειξε, ότι μια γυναίκα -λαϊκή τραγουδίστρια- μπορούσε να είναι δυναμική χωρίς υπερβολές, κομψή χωρίς επιτήδευση, λαμπερή χωρίς να χάνει την ανθρώπινη ζεστασιά της. Πριν από εκείνη, οι επιλογές ήταν λίγες. Μετά από εκείνη, μια ολόκληρη γενιά ερμηνευτριών βρήκε περισσότερο χώρο να αναπνεύσει.

Κι όμως, όσοι τη γνώρισαν από κοντά δεν μιλούσαν πρώτα για τη μεγάλη φωνή της. Μιλούσαν για τον άνθρωπο.

Για τη γυναίκα που δεν έκλεινε ποτέ την πόρτα σε έναν νέο τραγουδιστή. Που είχε πάντα μια συμβουλή, έναν καλό λόγο, μια αγκαλιά για εκείνον που έκανε τα πρώτα του βήματα. Δεν αντιμετώπιζε τους νεότερους ως ανταγωνιστές. Τους έβλεπε σαν τη συνέχεια του τραγουδιού που τόσο αγάπησε.

Δεν ήταν λίγοι εκείνοι που έχουν περιγράψει τη γενναιοδωρία της. Έλεγε πως το ταλέντο έχει αξία μόνο όταν το μοιράζεσαι και πως η μεγαλύτερη δικαίωση ενός καλλιτέχνη είναι να βλέπει τους επόμενους να προχωρούν πιο μακριά. Σε έναν χώρο όπου ο εγωισμός πολλές φορές περισσεύει, εκείνη διάλεξε την αρχοντιά.

Ίσως γι’ αυτό, ακόμη και όταν τα φώτα της πίστας έσβησαν, η αγάπη του κόσμου δεν έσβησε ποτέ. Η Μαίρη Λίντα δεν έγινε θρύλος μόνο για τις επιτυχίες της. Έγινε γιατί παρέμεινε μέχρι το τέλος μια Κυρία. Με αξιοπρέπεια, ευγένεια και μια σπάνια αίσθηση μέτρου, κουβαλούσε μέσα της μια ολόκληρη εποχή χωρίς να την εξιδανικεύει. Τη θυμόταν με αγάπη, αλλά συνέχιζε να πιστεύει στους ανθρώπους και στο μέλλον του ελληνικού τραγουδιού.

Πρέπει να πούμε κι αυτό: Μπορεί η Μαίρη Λίντα να ταυτίστηκε στο έπακρο με τον Χιώτη, αλλά προσωπικά δεν ξέρω κάποιον ή κάποια που να ερμήνευσε καλύτερα τον «Επιτάφιο» των Θεοδωράκη – Ρίτσου.  Εκείνη έδωσε πιο κοσμοπολίτικη χροιά στο έργο, το έφερε πιο κοντά σ’ ευρύτερα λαϊκά  στρώματα. Απέδωσε το θρήνο της μάνας, όπως δεν μπόρεσε ο Μπιθικώτσης, που προσέγγισε μεν τον σπαραγμό με τη σπουδαία δωρικότητά του, αλλά ήταν διαφορετική η απόδοση του θρήνου. Τα ίδια  κι η Μούσχουρη, που η φωνή της είχε άλλη αφετηρία κι άλλον προορισμό κι όχι τον «Επιτάφιο».

Σήμερα λοιπόν, το λαϊκό τραγούδι είναι φτωχότερο.

Όχι μόνο γιατί σίγησε μια μεγάλη φωνή. Αλλά γιατί έφυγε ένας άνθρωπος που απέδειξε ότι η καλλιτεχνική αξία δεν μετριέται μόνο με τις πωλήσεις, τις επιτυχίες ή τα χειροκροτήματα. Μετριέται με το αποτύπωμα που αφήνεις στις ψυχές των ανθρώπων και στον τρόπο που οι επόμενοι συνεχίζουν να τραγουδούν.

Η Μαίρη Λίντα αφήνει πίσω της μια παρακαταθήκη που δεν χωρά σε δισκογραφίες και βραβεία. Ζει σε κάθε πενιά που κουβαλά τη λεπτότητα του Χιώτη, σε κάθε γυναικεία λαϊκή φωνή που τολμά να είναι ευαίσθητη και δυνατή μαζί, σε κάθε νέο καλλιτέχνη που βρήκε κάποτε απέναντί του ένα χαμόγελο αντί για μια κλειστή πόρτα.

Γιατί, οι μεγάλοι άνθρωποι δεν φεύγουν όταν σταματά η καρδιά τους.

Φεύγουν μόνο όταν πάψει να ακούγεται η ηχώ της καλοσύνης τους.

Κι η ηχώ της Μαίρης Λίντα θα συνεχίσει να ταξιδεύει για πολλά ακόμη χρόνια, στις νύχτες όπου το λαϊκό τραγούδι θα ψάχνει πάντα εκείνη τη μία φωνή που κατάφερε να ενώσει τη δεξιοτεχνία με την ψυχή.

Υπάρχουν προβλήματα που έρχονται και φεύγουν από την επικαιρότητα. Η ακρίβεια, όμως, δεν φεύγει ποτέ. Είναι εκεί κάθε μέρα. Στο σούπερ μάρκετ. Στο πρατήριο καυσίμων. Στον λογαριασμό του ρεύματος. Στο ενοίκιο. Στο φαρμακείο. Είναι μέσα στο σπίτι κάθε ελληνικής οικογένειας και έχει γίνει πλέον μέρος της καθημερινότητάς της.

Γι’ αυτό η ακρίβεια δεν είναι απλώς ένα οικονομικό πρόβλημα. Είναι το μεγάλο κοινωνικό και πολιτικό ζήτημα της εποχής. Σύμφωνα με δημοσκόπηση, η ακρίβεια βρίσκεται στην κορυφή των ανησυχιών των πολιτών, με ποσοστό 83%. Όταν περισσότεροι από οκτώ στους δέκα Έλληνες δείχνουν προς την ακρίβεια, το μήνυμα δεν χρειάζεται μετάφραση:

Η κοινωνία πιέζεται. Η κοινωνία δεν αντέχει άλλο. Η κοινωνία απαιτεί λύσεις.

Η κυβέρνηση μπορεί να μιλά για ανάπτυξη, επενδύσεις και θετικούς οικονομικούς δείκτες. Ο Έλληνας, όμως, έχει τον δικό του δείκτη.

Το πορτοφόλι του!!!

Εκεί μετράει την οικονομία. Εκεί βλέπει αν μπορεί να γεμίσει το καλάθι του σούπερ μάρκετ. Αν μπορεί να πληρώσει το ρεύμα χωρίς να καταφύγει σε δόσεις. Αν μπορεί να βάλει καύσιμα. Αν μπορεί να πληρώσει το ενοίκιο. Και κυρίως, αν στο τέλος του μήνα του μένει κάτι για να ζήσει. Και υπάρχει μια πραγματικότητα που δεν μπορεί να κρυφτεί πίσω από κυβερνητικές ανακοινώσεις.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat, η Ελλάδα βρίσκεται μαζί με τη Βουλγαρία στις τελευταίες θέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως προς το κατά κεφαλήν ΑΕΠ σε όρους αγοραστικής δύναμης, στο 68% του ευρωπαϊκού μέσου όρου. Αυτή είναι η πραγματικότητα. Και αυτή την πραγματικότητα δεν τη ζουν οι αριθμοί.

Τη ζουν οι άνθρωποι. Τη ζει ο εργαζόμενος που βλέπει τον μισθό του να τελειώνει πριν τελειώσει ο μήνας.

Τη ζει ο συνταξιούχος που κάνει καθημερινά λογαριασμούς για να τα βγάλει πέρα.

Τη ζει ο νέος που δεν μπορεί να πληρώσει το ενοίκιο και αναβάλλει τη δημιουργία οικογένειας.

Τη ζει ο μικρομεσαίος που παλεύει με φόρους, εισφορές και κόστος ενέργειας.

Τη ζει ο αγρότης, ο μελισσοκόμος, ο κτηνοτρόφος και ο αλιέας που βλέπουν το κόστος παραγωγής να ανεβαίνει και το εισόδημά τους να συρρικνώνεται.

Μπορεί οι πίνακες να δείχνουν ανάπτυξη.

Το ερώτημα είναι ένα: Βελτιώθηκε η ζωή του Έλληνα; Εδώ ακριβώς θα κριθούν οι επόμενες εκλογές. Γιατί ο πολίτης δεν θα συγκρίνει τις προεκλογικές υποσχέσεις με τα λόγια των κυβερνητικών στελεχών. Θα τις συγκρίνει με τη δική του ζωή.Θα συγκρίνει την «ανάπτυξη» με τον μισθό του. Τις εξαγγελίες με το ενοίκιό του τις υποσχέσεις με τον λογαριασμό του ρεύματος, τα μεγάλα λόγια με το άδειο πορτοφόλι.

Ο Έλληνας μπορεί να ξεχάσει μια πολιτική δήλωση. Μπορεί να ξεχάσει μια τηλεοπτική αντιπαράθεση. Δεν ξεχνά όμως τον λογαριασμό που πλήρωσε!!! Δεν ξεχνά ότι πληρώνει το ρεύμα με δόσεις. Δεν ξεχνά ότι αναγκάζεται να αφήσει προϊόντα στο ράφι επειδή δεν μπορεί να τα αγοράσει. Δεν ξεχνά ότι πολλές φορές αναγκάζεται να στραφεί σε φθηνότερα και χαμηλότερης ποιότητας προϊόντα.Και αυτός ο λογαριασμός θα πάει μαζί του στην κάλπη. Γι’ αυτό η ακρίβεια δεν αντιμετωπίζεται με ένα προσωρινό επίδομα κάθε φορά που η κοινωνία φτάνει στα όριά της.

Χρειάζονται μόνιμες λύσεις: μείωση του ΦΠΑ στα βασικά αγαθά, χαμηλότερη φορολογία, πραγματικοί έλεγχοι στην αγορά, ουσιαστική αντιμετώπιση της αισχροκέρδειας, χαμηλότερο ενεργειακό κόστος και στήριξη της ελληνικής παραγωγής.

Αυτή είναι και η λογική των προτάσεων της Ελληνικής Λύσης: να μείνει περισσότερο εισόδημα στην τσέπη του πολίτη και να μπορεί ο Έλληνας να ζει αξιοπρεπώς από τη δουλειά του.

Γιατί ο πολίτης δεν θέλει να ζει περιμένοντας το επόμενο επίδομα. Θέλει να μπορεί να ζει από τον μισθό του.

Δεν θέλει μια κυβέρνηση που θα του επιστρέφει προσωρινά ένα μικρό μέρος από αυτά που του παίρνει η ακρίβεια. Θέλει μια πολιτική που θα χτυπήσει την ακρίβεια στη ρίζα της., το 83% δεν είναι απλώς ένας αριθμός. Είναι η προειδοποίηση , είναι το καμπανάκι, είναι η κοινωνία που λέει ότι κάτι δεν πάει καλά.

Και όσο η κυβέρνηση πανηγυρίζει για τους δείκτες, η ελληνική οικογένεια κάνει λογαριασμό στο τραπέζι της κουζίνας. Εκεί θα δοθεί η πραγματική μάχη. Οι προεκλογικές εξαγγελίες θα πέσουν σαν βροχή. Τα μεγάλα λόγια θα περισσέψουν. Οι υποσχέσεις θα πολλαπλασιαστούν. Όμως ο πολίτης θα κάνει τον δικό του απολογισμό. Και μέσα στο παραβάν θα μείνει μόνος με τη μνήμη του, θα θυμάται τι πλήρωσε, τι στερήθηκε, πόσο δύσκολα έβγαλε τον μήνα. Αν μπόρεσε να βοηθήσει τα παιδιά του, αν μπόρεσε να κάνει σχέδια για το αύριο;

Και τότε θα απαντήσει στο πιο απλό, αλλά και πιο σκληρό πολιτικό ερώτημα:

«Η ζωή μου έγινε καλύτερη;»

Αν η απάντηση είναι «ναι», τότε η κυβέρνηση έχει λόγο να χαμογελά. Αν όμως η απάντηση είναι «όχι», τότε κανένας πίνακας, κανένας δείκτης και καμία επικοινωνιακή καμπάνια δεν θα μπορέσει να αλλάξει την πραγματικότητα. Γιατί η κάλπη δεν είναι μόνο η στιγμή που ο πολίτης επιλέγει ποιος θα κυβερνήσει.

Είναι η στιγμή που λογαριάζει. Και ο λογαριασμός είναι ήδη πάνω στο τραπέζι. Ο Έλληνας πληρώνει σήμερα. Η κυβέρνηση θα πληρώσει αύριο.

Και τότε, πίσω από το παραβάν, δεν θα υπάρχουν κάμερες.

Δεν θα υπάρχουν δημοσκοπήσεις.

Δεν θα υπάρχουν επικοινωνιακά επιτελεία.

Θα υπάρχει μόνο ο πολίτης και η ζωή του.

Και η ζωή του δεν ξεγελιέται.

Γιατί στις επόμενες εκλογές δεν θα ψηφίσει μόνο η λογική.

Θα ψηφίσει η τσέπη.

Και η τσέπη δεν ξεχνά.

ΒΑΣΙΛΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΠΟΥΛΟΣ

ΠΟΛΙΤΕΥΤΗΣ  ΜΕ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΥΣΗ

Η μοναδική έγνοια των πρώην βουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ, φαίνεται ότι είναι η επανεκλογή τους κι αυτό αποτελεί μακροβούτι στον καιροσκοπισμό. Κι είναι σαφές, πάλι, ότι η επανάσταση σταματά στην πόρτα της βουλευτικής αποζημίωσης.

Αποτελεί μοναδική κυνική πράξη, η πρόσκληση σε αποστασία του Τσίπρα προς τους βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ, μη τυχόν και τους λυπηθεί και τους εντάξει στο κόμμα του για να επανεκλεγούν.

Ο Τσίπρας παρουσίασε την επανεμφάνισή του ως… rebranding, μα ήταν αποστασία από το κόμμα του, έστω κι αν παρέδωσε την έδρα του. Ήταν πραξικόπημα, αντίθετο με κάθε έννοια ηθικού πλεονεκτήματος.

Θα θυμόσαστε ασφαλώς, ότι όλα αυτά τα χρόνια, οι Αριστεροί αναμασούσαν την καραμέλα του ηθικού πλεονεκτήματος, της προσφοράς στον άνθρωπο, της συντροφικότητας κι ένα σωρό παρόμοια φληναφήματα.

Λόγια, λόγια, λόγια, λόγια του αέρα. Ο Τσίπρας, τους μεν συντρόφους του, τους εξευτελίζει σε εξώστες και τους βάζει στη σειρά για να διαλέξει η Κουφονικολάκου ποιον θα πάρουν μαζί. Τη δε αλήθεια και πραγματικότητα την γρονθοκοπεί και υπερηφανεύεται κιόλας. Η συντροφικότητα αποδείχθηκε τελικά, σχέση ορισμένου χρόνου.

Λόγια, λόγια, λόγια του αέρα. Κάποιοι του είπαν ότι έτσι θα εντυπωσιάσει, αλλά και θα κόψει τους δεσμούς από τις κακές παρέες. Του είπαν ότι αν …βασανίσει τους συντρόφους του, θα δείξει ότι είναι ο ηγέτης της… κυβερνώσας Αριστεράς…

Μα δεν του είπαν, ότι η Αριστερά, έχει χρεοκοπήσει!

Για σκεφτείτε: Το νέο κόμμα του Τσίπρα, μοιάζει με αίθουσα αναμονής βουλευτών που φοβούνται την ανεργία.

Για σκεφτείτε: Ποιοι εκπροσωπούν την Αριστερά; ; Ο Τσίπρας και κάποιες δεκάδες βουλευτές που στέκονται στο ένα πόδι, άβουλοι, ετερόνομοι, ανθρωπάκια που αναζητούν το μέλλον τους σε μια βουλευτική έδρα. Χωρίς ιδεολογικούς προβληματισμούς, χωρίς συζήτηση, χωρίς την παραμικρή ζύμωση. Το …νέο του Τσίπρα, είναι ίδιο με το παλιό. Είτε ανοίξει τις πόρτες του κόμματός του σε όσους περιμένουν στα στασίδια, είτε όχι.

Την Αριστερά εκπροσωπεί κι η Δούρου από την Κουμουνδούρου! Σαν να κάνει χάρη στον Τσίπρα – ή να είναι σχεδιασμένα όλα-  προκειμένου να μην ανελκυστεί ο Πολάκης…

Μα, αν αυτός είναι ο Τσίπρας, όπως λένε κάποιοι που φυλάνε σκοπιά στην Κουμουνδούρου και κυνηγάνε τις σκόνες στα άδεια γραφεία, τότε τι είναι όλοι αυτοί οι βουλευτές που ανεξαρτητοποιήθηκαν από τον ΣΥΡΙΖΑ, αποδέχονται αδιαμαρτύρητα την ταπείνωσή τους και εξευτελίζονται για μια έδρα;

Συμβαδίζει, συμπορεύεται η αξιοπρέπεια και το ηθικό πλεονέκτημα με μια έδρα που δεν παραδίδουν; Διαθέτουν ηθικό πλεονέκτημα όσοι κρατούν έδρες μη τυχόν και τις καταλάβουν οι επόμενοι και τις πάνε στον ΣΥΡΙΖΑ, στον Κασσελάκη ή και στο ΠαΣοΚ;

Σε τελική ανάλυση, πώς όλοι αυτοί συνωστίζονται για να μπούνε σε μια αυλή, χωρίς να γνωρίζουν ούτε το πρόγραμμα, ούτε τις αρχές κι αξίες του νέου μαγαζιού; Είναι τόσο κυνικοί; Τόσο καιροσκόποι; Τόσο μικροί πολιτικά; Και πόσο… προοδευτικά είναι όλα αυτά;

Θα ήταν χρήσιμο να μάθουμε.

Τη στιγμή που προσπαθούν να διασωθούν από τη λαίλαπα Τσίπρα, εκεί που βλέπουν βουλευτές και λοιπούς συντρόφους τους να πιάνουν στασίδι για να τους δει ο μέγας πατερούλης και να τους κάνει ελασίτες, εκεί που φυτοζωούν δημοσκοπικά, πάνε και ψηφίζουν ως πρόεδρο της Κοινοβουλευτικής ομάδας τους, το πιο ακατάλληλο πρόσωπο. Τη Ρένα Δούρου, που είναι ταυτισμένη στο συλλογικό υποσυνείδητο με μεγάλες καταστροφές. Σαν να αποφάσισαν πως, αφού άρχισε η βύθιση, δεν υπάρχει λόγος να ψάχνουν για σωσίβιο. Με την ευχή να μη τύχει στραβή στη βάρδια της.

Θα πει κάποιος: Μα ανάμεσα σε Πολάκη και Δούρου, επέλεξαν το «πιο ευπρεπές». Όμως, πιο πολύ επέλεξαν σαν τους επιβάτες του Τιτανικού στην πιθανή ερώτηση…ποια καρέκλα θέλουν να πάρουν μαζί τους…

Εξ ου και θα εξαφανιστούν από προσώπου γης. Προς τέρψη της λογικής και της ιστορίας. Κι ας διακινούν κάποιοι την άποψη ότι πρέπει να σωθεί ο ΣΥΡΙΖΑ για να «κοντύνει» ο Τσίπρας και το κόμμα του.

Είναι σαφές, ότι αν ο ΣΥΡΙΖΑ είχε κάποια ελπίδα να διασωθεί, αυτή θα είχε το όνομα Πολάκης! Ο οποίος με τη ριζοσπαστικότητά του, τον τραχύ και λαϊκίστικο λόγο του και την αντίθεσή του με τον Τσίπρα -ειδικά τώρα που έγιναν… οχτροί- είχε μια μικρή πιθανότητα να βγάλει το κάρο προς το όριο του 3%… Όχι επειδή θα έφερνε νέους ψηφοφόρους, αλλά επειδή τουλάχιστον θα υπήρχε κάποιος να κάνει θόρυβο μέχρι να σβήσουν τα φώτα.

Μα αυτό είναι υποκειμενική εκτίμηση. Η ουσία είναι ότι όσοι έχουν μείνει στον ΣΥΡΙΖΑ πρέπει να βιώσουν μαζί το τέλος του. Να χαθεί η καπνιά, η μουντζαλιά που δημιουργήθηκε στην πολιτική ζωή του τόπου εδώ και 15-16 χρόνια. Δεν υπάρχει πλέον λόγος ύπαρξης του ΣΥΡΙΖΑ, είτε με Δούρου, είτε με Πολάκη, είτε με όποιον νάναι… Κι αυτοί που έμειναν, έμειναν επειδή γνωρίζουν ότι δεν τους θέλει ο Τσίπρας, επειδή κουβαλάνε σκελετούς…

Ο ΣΥΡΙΖΑ σήμερα αποτελεί το τίποτα. Φλερτάρει με το μηδέν. Αν συνεχίσει έτσι, στις επόμενες δημοσκοπήσεις θα χρειάζεται… μεγεθυντικός φακός για να εντοπιστεί. Κι οι κάλπες, τούς οφείλουν το μηδέν.

Γέμισαν την Ελλάδα επαναστατικά μανιφέστα, ηρωοποίησαν όσους σήκωσαν τα όπλα εναντίον της πατρίδας, διέλυσαν τη Μεσαία τάξη με ιδεολογική μανία, έκαναν γέροντες να κλαίνε έξω από κλειστές τράπεζες! Είπαν ανείπωτα ψέματα, νόμιζαν ότι τα οράματά τους από τον περασμένο αιώνα θ’ αντικαταστήσουν τον ορθολογισμό, διέλυσαν ό,τι ήταν όρθιο στην Παιδεία, καθήλωσαν στο έδαφος χωρίς ανταλλακτικά και καύσιμα πολεμικά αεροπλάνα και πλοία, γέμισαν την Ελλάδα ανθρώπους που λίγοι είχαν την ιδιότητα του πρόσφυγα κι οι περισσότεροι… λιάζονταν… Υποθήκευσαν για έναν αιώνα τη δημόσια περιουσία, άλλαξαν τους κανόνες της δημοκρατίας στο δημοψήφισμα χωρίς υπαρκτό ερώτημα, έσπασαν τους αρμούς της Δικαιοσύνης και κρέμασαν στα μανταλάκια με ψευδομάρτυρες τους πολιτικούς τους αντιπάλους. Ένα Αριστερό μόρφωμα, Σταλινοδογματικό, αντιευρωπαϊκό, σφόδρα φιλορωσικό και φιλοϊσλαμιστικό. Ένα κόμμα επιτομή της τοξικότητας που κατακρεουργούσε ότι στεκόταν απέναντί του. Και τόσα άλλα.

Γιατί να επιβιώσει ο ΣΥΡΙΖΑ λοιπόν;

Άλλωστε, η συντριπτική πλειοψηφία της Αριστεράς κι οι βουλευτές της Κουμουνδούρου, έχουν πάρει τον δρόμο προς την Αμαλίας, όπου το νέο στρατηγείο του Τσίπρα. Κι εκεί οι ίδιοι άνθρωποι είναι, που ήταν παλιά στην άλλη γειτονιά, μα με άλλη φορεσιά.

Μα αυτοί προς το παρόν, δεν απασχολούν την ιστορία. Αλλά αυτή δεν τους ξεχνά, έχει «μανίκια» περίσσευμα για όλους…

Να τελειώνουμε λοιπόν με τον ΣΥΡΙΖΑ. Να μείνει εκτός Βουλής, να μπει στα χρονοντούλαπα της ιστορίας. Και να συντελέσει – αυτό θα είναι η θεία δίκη – στη νέα αυτοδυναμία του Μητσοτάκη. Είτε η Κουμουνδούρου λάβει 1 είτε 2,95%…

«Η αποτροπή και η άμυνα του ΝΑΤΟ βασίζονται σε ένα κατάλληλο μείγμα πυρηνικών, συμβατικών και πυραυλικών αμυντικών δυνατοτήτων, που συμπληρώνονται και από δυνατότητες στο διάστημα και τον κυβερνοχώρο. Δεσμευόμαστε να διατηρήσουμε το μαχητικό μας πλεονέκτημα. Επενδύουμε στην ικανότητά μας να αναπτύσσουμε, να υποστηρίζουμε και να διατηρούμε τις ένοπλες δυνάμεις μας, καθώς και να επιτυγχάνουμε τους στόχους επιχειρησιακών δυνατοτήτων που έχουν τεθεί για όλους τους τομείς επιχειρήσεων, συμπεριλαμβανομένων των χτυπημάτων βαθιάς ακρίβειας, της ολοκληρωμένης αεροπορικής και πυραυλικής άμυνας, των μη επανδρωμένων συστημάτων, των τεχνολογιών αιχμής και των δυνατοτήτων πληροφοριών. Αναπτύσσουμε ένα διαλειτουργικό διατλαντικό σύννεφο διεξαγωγής πολέμου και υιοθετούμε ισχυρά μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης».

Με άλλα λόγια, για το ΝΑΤΟ πλέον η ασφάλεια και η αποτροπή δεν βασίζεται μόνο στην κατοχή ισχυρών στρατιωτικών δυνατοτήτων, αλλά και στη διαρκή ετοιμότητα, στην παραγωγική ικανότητα, στην τεχνολογική υπεροχή και στην ανθεκτικότητα.

Στην ουσία, η αναφορά: «Επενδύουμε στην ικανότητά μας να αναπτύσσουμε, να υποστηρίζουμε και να διατηρούμε τις ένοπλες δυνάμεις μας, καθώς και να επιτυγχάνουμε τους στόχους επιχειρησιακών δυνατοτήτων που έχουν τεθεί για όλους τους τομείς επιχειρήσεων, δηλώνει ότι το ΝΑΤΟ μεταβαίνει από μια Συμμαχία αποτροπής μέσω ισχύος (Deterrence by Power), σε μια Συμμαχία που επιδιώκει την αποτροπή μέσω της ετοιμότητας (Deterrence by Readiness).

Αυτό είναι κατανοητό και φυσιολογικό, δεδομένου ότι στο σημερινό υβριδικό επιχειρησιακό περιβάλλον η Συμμαχία δεν αντιμετωπίζει μόνο την πιθανότητα μιας συμβατικής στρατιωτικής σύγκρουσης, αλλά ένα σύνθετο περιβάλλον όπου συνδυάζονται συμβατικές στρατιωτικές απειλές, υβριδικές επιχειρήσεις, κυβερνοεπιθέσεις, επιθέσεις σε κρίσιμες υποδομές, πληροφοριακές επιχειρήσεις επιρροής και ο τεχνολογικός ανταγωνισμός.

Επίσης, το ΝΑΤΟ δεν εγκαταλείπει τις πλατφόρμες μάχης (Platform-Centric Warfare), αλλά τις ενσωματώνει σε ένα δικτυοκεντρικό επιχειρησιακό οικοσύστημα (Network-Centric Warfare).

Μεταβαίνει δηλαδή από μια αντίληψη όπου το στρατηγικό πλεονέκτημα βασιζόταν κυρίως στην κατοχή προηγμένων οπλικών συστημάτων, σε μια αντίληψη όπου το πλεονέκτημα προκύπτει από τη διασύνδεση αισθητήρων, πλατφορμών, δεδομένων, δικτύων, τεχνολογιών και συστημάτων διοίκησης και ελέγχου (C2), τα οποία λειτουργούν ως ένα ενιαίο επιχειρησιακό σύστημα.

Η αναφορά της Διακήρυξης δε, για τη δημιουργία ενός «διαλειτουργικού διατλαντικού πολεμικού νέφους» (interoperable transatlantic warfighting cloud), επιβεβαιώνει του λόγου το αληθές.

Υπό το ανωτέρω πλαίσιο, για να γίνει κατανοητή η μετάβαση που συντελείται προς την εξέλιξη του ΝΑΤΟ σε μια «Συμμαχία Ετοιμότητας» (Alliance of Readiness), θα πρέπει να παρατεθούν κάποια δομικά στοιχεία που θα καταστήσουν εφικτή την κατανόηση αυτής της θεμελιώδους σημασίας στρατηγικής προσαρμογής στο σημερινό επιχειρησιακό περιβάλλον έντονου ανταγωνισμού.

Πίνακας: Η στρατηγική μετάβαση του ΝΑΤΟ: Από τη Συμμαχία Αποτροπής στη Συμμαχία Ετοιμότητας

ΠΡΙΝ                                                                            ΤΩΡΑ

Συμμαχία Αποτροπής (Deterrence Alliance)

Συμμαχία Ετοιμότητας

(Alliance of Readiness)

Συλλογική Άμυνα (Collective Defence)                       Διαρκής Ετοιμότητα (Persistent Readiness)

Αποτροπή μέσω ισχύος                                Αποτροπή μέσω Ολοκληρωμένης Ισχύος και Διαρκούς Ετοιμότητας

Στρατιωτικές δυνατότητες (Forces)               Στρατιωτικές Δυνατότητες και Αμυντική Βιομηχανία (Forces + Defence Industry)

Αντίδραση σε κρίσεις (Crisis Response)        Διαρκής προετοιμασία για στρατηγικό ανταγωνισμό και επιχειρήσεις υψηλής έντασης

Στρατιωτική Ικανότητα (Military Capability)            Στρατιωτική Ικανότητα και Εθνική Ανθεκτικότητα

(Military Capability + National Resilience)

Αμυντικός Σχεδιασμός (Defence Planning)           Ολιστική Άμυνα με τη συμμετοχή του συνόλου της κοινωνίας (Whole-of-Society Defence)

Υποστήριξη Διοικητικής Μέριμνας (Logistics Support)      Στρατηγική Εφοδιαστική Μέριμνα (Strategic Logistics)

Οπλικά Συστήματα / Πλατφόρμες Μάχης (Platforms)      Οπλικά Συστήματα / Πλατφόρμες Μάχης (Platforms) και Δεδομένα, Τεχνητή Νοημοσύνη και Δίκτυα (Data, AI & Networks)

Συνεπώς, η μεγάλη αλλαγή δεν είναι ότι το ΝΑΤΟ εγκαταλείπει την αποτροπή μέσω ισχύος.

Είναι ότι επαναπροσδιορίζει την αποτροπή μέσα από την ετοιμότητα, την ανθεκτικότητα και την ικανότητα παρατεταμένου ανταγωνισμού και τη διαμόρφωση ενός ολοκληρωμένου οικοσυστήματος εθνικής και συμμαχικής ισχύος.

Συγκεκριμένα, στη νέα στρατηγική αντίληψη του ΝΑΤΟ, η αποτροπή δεν αποτελεί πλέον αποκλειστικά προϊόν στρατιωτικής ισχύος. Αποτελεί το αποτέλεσμα της συνδυασμένης λειτουργίας της στρατιωτικής, της βιομηχανικής, της οικονομικής, της τεχνολογικής, της πληροφοριακής ισχύος και της εθνικής ανθεκτικότητας.

Εν κατακλείδι, η Αποτροπή για τη Συμμαχία δεν είναι πλέον μια στατική κατάσταση ισχύος, αλλά μια κατάσταση συνεχούς παραγωγής, ανανέωσης και διατήρησης ισχύος.

Υπό το πλαίσιο αυτό, το ΝΑΤΟ σήμερα (μετά και τις συγκρούσεις στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή) δεν περιορίζεται πλέον στην προετοιμασία για την αποτροπή μιας σύγκρουσης.

Προετοιμάζεται ταυτόχρονα για την περίπτωση όπου η αποτροπή αποτύχει και απαιτηθεί η ικανότητα διεξαγωγής και υποστήριξης παρατεταμένων επιχειρήσεων υψηλής έντασης.

Σε σχέση με την Ελλάδα η εν λόγω στρατηγική μεταβολή του ΝΑΤΟ έχει ιδιαίτερη σημασία τόσο επιχειρησιακά όσο και γεωπολιτικά.

Από επιχειρησιακής πλευράς, η νέα φιλοσοφία της Συμμαχίας πρέπει να αξιοποιηθεί ως ευκαιρία στρατηγικού μετασχηματισμού της εθνικής άμυνας της χώρας, ώστε να παραχθεί ένας νέος αμυντικός σχεδιασμός που θα καλύπτει τις απαιτήσεις ενός επιχειρησιακού περιβάλλοντος παρατεταμένου ανταγωνισμού και υψηλής έντασης.

Ειδικότερα, η επιχειρησιακή αποτελεσματικότητα δεν θα αξιολογείται πλέον μόνο με βάση τον διαθέσιμο αριθμό των οπλικών συστημάτων και την ποιότητά τους, αλλά και από την ικανότητα της χώρας να διατηρεί υψηλή διαθεσιμότητα δυνάμεων, να αναπληρώνει γρήγορα κρίσιμα εξοπλιστικά αποθέματα, να προστατεύει τις κρίσιμες υποδομές της, να διασφαλίζει τις εφοδιαστικές της αλυσίδες και να αξιοποιεί προηγμένες τεχνολογίες, όπως η τεχνητή νοημοσύνη, τα μη επανδρωμένα συστήματα και τα ολοκληρωμένα ψηφιακά δίκτυα διοίκησης και ελέγχου.

Από γεωπολιτικής άποψης επίσης, η στρατηγική μετάβαση του ΝΑΤΟ σε μια «Συμμαχία Ετοιμότητας» έχει ιδιαίτερη σημασία τόσο για την Ελλάδα όσο και για το σύνολο των κρατών μελών της Συμμαχίας, καθώς αλλάζει ο τρόπος που θα αξιολογείται η στρατηγική αξία κάθε κράτους.

Συγκεκριμένα, κριτήρια όπως η γεωγραφική θέση και η στρατιωτική συνεισφορά στις επιχειρήσεις του ΝΑΤΟ παραμένουν απαραίτητα, αλλά δεν είναι πλέον επαρκή.

Στο νέο στρατηγικό πλαίσιο, σημαντική βαρύτητα αποκτούν πλέον η αμυντική βιομηχανική βάση, η τεχνολογική καινοτομία, η ανθεκτικότητα των κρίσιμων υποδομών, η ενεργειακή ασφάλεια, οι δυνατότητες υποστήριξης των συμμαχικών επιχειρήσεων και η ικανότητα μιας χώρας να λειτουργεί ως αξιόπιστος κόμβος μεταφοράς δυνάμεων, υλικών και πληροφοριών.

Υπό αυτό το πρίσμα, η Ελλάδα μπορεί να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο καθώς διαθέτει σημαντικά συγκριτικά πλεονεκτήματα και επίσης, δημιουργείται μια σημαντική ευκαιρία γεωπολιτικής αναβάθμισής της, υπό την προϋπόθεση ότι θα προσαρμόσει εγκαίρως τον εθνικό αμυντικό της σχεδιασμό στις νέες απαιτήσεις της Συμμαχίας.

Ειδικότερα, η γεωγραφική της θέση και ο ρόλος της ως πυλώνας σταθερότητας στην Ανατολική Μεσόγειο, οι λιμενικές και αεροπορικές υποδομές της, οι ενεργειακές διασυνδέσεις της σε συνδυασμό με το νέο ενεργειακό της ρόλο στη Μεσόγειο και την Ευρώπη, καθώς και η συμμετοχή της σε ευρωπαϊκά και συμμαχικά προγράμματα αμυντικής και τεχνολογικής συνεργασίας, της προσδίδουν αυξημένη στρατηγική σημασία.

Παράλληλα, οι πρωτοβουλίες που αναπτύσσονται από το ΝΑΤΟ για την ανάπτυξη της αμυντικής βιομηχανίας παρέχουν μια σημαντική ευκαιρία για την ελληνική αμυντική βιομηχανία να ενταχθεί ουσιαστικότερα στις διατλαντικές αλυσίδες παραγωγής και εφοδιασμού.

Επίσης, η συμμετοχή της Ελλάδας σε προγράμματα αξιοποίησης της ελληνικής τεχνολογικής και ερευνητικής κοινότητας σε συνδυασμό με την ανάληψη δράσεων που ενισχύουν την ανθεκτικότητα της Συμμαχίας, μπορούν να αποτελέσουν όχι μόνο μοχλό οικονομικής ανάπτυξης, αλλά και παράγοντα ενίσχυσης της γεωπολιτικής βαρύτητας της χώρας.

Συνεπώς, το πραγματικό ζητούμενο για την Ελλάδα μετά τη Σύνοδο του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, δεν είναι απλώς να παρακολουθεί τις δομικές αλλαγές που συντελούνται στη Συμμαχία, αλλά να κατανοήσει εγκαίρως τη στρατηγική τους σημασία και να προσαρμόσει ανάλογα τον εθνικό της αμυντικό σχεδιασμό στη λογική της «Συμμαχίας Ετοιμότητας».

Διότι, η ισχύς ενός κράτους στο νέο στρατηγικό περιβάλλον του ΝΑΤΟ δεν θα καθορίζεται μόνο από τον αριθμό και την ποιότητα των εξοπλισμών που διαθέτει, αλλά από το πόσο έτοιμο είναι να αντέξει, να προσαρμοστεί, να συνεχίσει να επιχειρεί, καθώς και να παράγει, να διατηρεί και ανανεώνει την ισχύ του σε ένα περιβάλλον διαρκούς στρατηγικού ανταγωνισμού.

(*) Ο δρ Κωνσταντίνος Π. Μπαλωμένος είναι Πολιτικός Επιστήμονας – Διεθνολόγος

ΑΠΕ- ΜΠΕ

]]> https://emvolos.gr/poy-itan-oi-toyrkofagoi-otan-ta-mirage-emenan-sto-edafos-grafei-o-nikos-g-sakellaropoylos/ Sat, 18 Jul 2026 21:15:30 +0000 https://emvolos.gr/?p=765868 Θυμάμαι- δεν έχουν περάσει και πολλά χρόνια άλλωστε- που η «πρώτη φορά Αριστερά», μαζί με μέρος της πατριδοκάπηλης Δεξιάς, είχαν αφήσει τα Μirage χωρίς ανταλλακτικά. Τα πολεμικά αεροπλάνα και τα πλοία του πολεμικού ναυτικού, δεν είχαν καύσιμα να περιπολήσουν στο Αιγαίο κι οι εφοπλιστές έκαναν συνεχείς δωρεές καυσίμων. Τότε, η εθνική ευαισθησία κάποιων είχε… κατεβάσει ρολά.

Κι ομολογώ ότι δεν θυμάμαι κανέναν …Δεξιολαϊκό ή θιασώτη της Δεξιάς συνιστώσας του ΣΥΡΙΖΑ, να έχει ανησυχήσει και να βγαίνει στα κεραμίδια για τη θλιβερή αυτή κατάσταση. Ούτε να φωνάζει για …εθνικές υποχωρήσεις και παραχωρήσεις, με αφορμή τις συνεχείς παραβιάσεις του εναέριου χώρου από τουρκικά μαχητικά. Δεν θυμάμαι κάποιον «εθνικοπατριώτη» να βγάζει πύρινους λόγους, όταν τα τουρκικά πλοία έκαναν βόλτες στο Σούνιο και παρεμπόδιζαν την θέα και την ησυχία του Αλέξη Τσίπρα από το εξοχικό του. Προφανώς ο… πατριωτισμός της ευκολίας ήταν κλειδαμπαρωμένος στα χρονοντούλαπα…

Πού ήταν τότε τα παλικάρια της φακής; Πού ήταν οι υπουργοί του Κώστα Καραμανλή που συντάσσονται σήμερα με τον Σαμαρά, εναντίον της ΝΔ, επειδή τάχα ο Μητσοτάκης προχωρεί σε εθνικές… παραχωρήσεις;

Πού ήταν οι τουρκοφάγοι που κατακλύζουν σήμερα το διαδίκτυο κι είναι έτοιμοι να εκστρατεύσουν προς την Πόλη και την Άγκυρα; Πού ήταν κάποια ιστορικά ΜΜΕ που έχουν πέσει στα χέρια σύγχρονων κομάντος του εθνικολαϊκισμού; Μάλλον περίμεναν ν’ αποκτήσει καλύτερο σήμα το Wi-Fi του πατριωτισμού τους.

Γελάει ο κόσμος! Σαρκάζει η κοινωνία όλους αυτούς τους τύπους που είναι έτοιμοι με φωτιά και τσεκούρι να …τελειώσουν τον Μητσοτάκη στην πλατεία Συντάγματος.

Αφορμές για τα συνεχή εθνικιστικά τους παραληρήματα βρίσκουν κάθε ημέρα. Τους ενοχλούν ακόμη και τα «ήρεμα νερά», αφού θα προτιμούσαν να στείλουμε τα Rafale (που αγόρασε ο Μητσοτάκης) να βομβαρδίσουν την Κωνσταντινούπολη, τη Σμύρνη, την Άγκυρα, την Προύσα και την Αττάλεια μαζί… Κατά προτίμηση με τηλεοπτική μετάδοση και χειροκρότημα στα social media.

Εσχάτως, ανησύχησαν από τις …εγκωμιαστικές δηλώσεις του Τραμπ για τον φίλο του Ερντογάν και τις αοριστίες ότι θα εξετάσει τις επιθυμίες της Τουρκίας να λάβει κι εκείνη F-35. Και δώστου δηλώσεις και διεργασίες για να …φύγει ο … προδότης Μητσοτάκης και μαζί του ο… νενέκος Γεραπετρίτης. Λες και η εξωτερική πολιτική γράφεται με συνθήματα και hashtags. Ή τις φραστικές ανησυχίες γερόντων, πρώην πολιτικών, που δεν έχουν καταλάβει ότι έχουν γίνει πρώην!

Μέχρι κι η Καρυστιανού βγήκε -προφανώς ως ειδήμων στα εθνικά θέματα- κι επιτέθηκε στον Μητσοτάκη, επειδή, κατά τη γνώμη της, δεν κατέθεσε veto στη ΓΣ του ΝΑΤΟ! Ομολογώ ότι δεν κατάλαβα για ποιο θέμα να θέσει veto ο Μητσοτάκης- κατά την Καρυστιανού- αλλά αυτό είναι ήσσονος σημασίας. Σημασία έχει τι κατάλαβαν οι Νικηταράδες κι οι Μπουμπουλίνες της σύγχρονης Ελλάδας.

Μιλάμε για νηπιακούς συλλογισμούς, που προκαλούν θυμηδία… Το πρόβλημα είναι ότι κάποιοι τους αντιμετωπίζουν ως σοβαρή πολιτική ανάλυση.

Όλοι αυτοί οι τουρκοφάγοι κι οι ανησυχούντες, λησμονούν ότι η Ελλάδα – επί πρωθυπουργίας Μητσοτάκη- έχει ισχυρό αποτύπωμα ισχύος σε αέρα και θάλασσα, με αεροπλάνα, σύγχρονα συστήματα αεράμυνας και φρεγάτες. Κι ότι η Ελλάδα βρίσκεται ήδη, εδώ και έναν χρόνο, μέσα στο πρόγραμμα παραγωγής και ότι το 2029 θα πάρουμε την πρώτη παρτίδα των F-35! Λησμονούν ή δεν θέλουν να κατανοήσουν, ότι ακόμη και για τα ήρεμα νερά στο Αιγαίο στα χρόνια Μητσοτάκη, συντελεί η ισχυρή αποτρεπτική δύναμη της Ελλάδας.

Όλοι αυτοί οι σύγχρονοι …Καραϊσκάκηδες -επαναλαμβάνω ότι δεν ήταν τέτοιοι στην περίοδο «πρώτης φοράς Αριστεράς»- … ανησυχούν την ώρα που οι Τούρκοι συνειδητοποιούν την υπεροχή του ελληνικού αμυντικού πλέγματος και την εξαιρετική συμμαχία με το Ισραήλ.

Όλοι αυτοί, βγήκαν στο αντάρτικο με …τόνους ανησυχίας, από τη στιγμή που ο Μητσοτάκης στάθηκε απέναντι στον φίλο τους Πούτιν, για την εισβολή του στην Ουκρανία. Αυτό δεν πρέπει να το ξεχνάμε.

Δυστυχώς, η δημαγωγία, η ανευθυνότητα κι ο λαϊκισμός, δεν απευθύνονται στις έννοες μάζες. Απευθύνονται σ’ εκείνους που δεν διαθέτουν αντιστάσεις σκέψης, ωριμότητας κι ορθολογισμού. Κι αυτό είναι το πολύ επικίνδυνο.

Για δεκαετίες ολόκληρες μας υπενθύμιζαν ότι όποιος εγκαταλείπει το κόμμα με το οποίο εξελέγη, προδίδει τη λαϊκή εντολή. Ότι η έδρα ανήκει στους ψηφοφόρους που επέλεξαν ένα συγκεκριμένο κόμμα. Ότι ο βουλευτής που αποχωρεί είναι πολιτικά και ηθικά έκπτωτος.

Βαρύγδουπες κουβέντες. Με στόμφο, κομπασμό, μεγαλοστομία, μεγαληγορία. Μέχρι που η ζωή, η πραγματικότητα, αποφάσισε να τους κάνει μια μικρή φάρσα.

Σήμερα βουλευτές που εξελέγησαν με τον ΣΥΡΙΖΑ εγκαταλείπουν το κόμμα, κρατούν τις έδρες τους και ετοιμάζονται να ακολουθήσουν τον Αλέξη Τσίπρα στο επόμενο πολιτικό του εγχείρημα. Δεν επιστρέφουν την έδρα. Δεν ζητούν νέα λαϊκή εντολή. Δεν αισθάνονται ότι οφείλουν να ξαναρωτήσουν τους πολίτες αν εγκρίνουν τη νέα τους επιλογή.

Και ξαφνικά… Σιωπή!

Η λέξη «αποστάτης» εξαφανίστηκε σαν να την κατάπιε η γη. Δεν τη θυμάται κανείς. Δεν τη γράφει κανείς. Δεν τη φωνάζει κανείς στις τηλεοράσεις. Λες και κάποιος έκανε μαζική διαγραφή από τη συλλογική μνήμη.

Τώρα δεν έχουμε αποστασία. Έχουμε «πολιτική ανασύνθεση».

Δεν έχουμε εγκατάλειψη κόμματος.  Δεν έχουμε αλλοίωση της λαϊκής εντολής. Έχουμε «ιστορικές διεργασίες»…

Είναι πραγματικά εντυπωσιακό πόσο εύκολα η πολιτική γλώσσα και η υποκρισία της Αριστεράς, μετατρέπει το ίδιο ακριβώς γεγονός από θανάσιμο αμάρτημα σε πράξη υψηλού πολιτικού πολιτισμού. Αρκεί που οι πρωταγωνιστές είναι…προοδευτικοί!

Αναρωτιέται κανείς τι θα έγραφαν σήμερα οι ίδιοι σχολιαστές, οι ίδιοι διανοούμενοι και οι ίδιοι επαγγελματίες τιμητές της Δημοκρατίας, αν οι συγκεκριμένοι βουλευτές εγκατέλειπαν τον ΣΥΡΙΖΑ για να στηρίξουν μια κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας.

Δεν θα μιλούσαν για «δημοκρατική ωρίμανση», αλλά θα είχαν ήδη ανακαλύψει τη μεγαλύτερη θεσμική εκτροπή από το… 1965.

Εδώ βρίσκεται όλη η πολιτική υποκρισία συμπυκνωμένη σε μία εικόνα.

Οι αρχές δεν είναι αρχές. Είναι αξεσουάρ. Φοριούνται όταν εξυπηρετούν και πετιούνται όταν ενοχλούν.

Η περίφημη «Αποστασία», αποδεικνύεται τελικά πως δεν ήταν ποτέ μια σταθερή δημοκρατική αρχή εκείνων που την κατέστησαν πολιτικό τους σύνθημά. Ήταν ένα ρόπαλο με το οποίο κτυπούσαν τους απέναντι.

Σήμερα το ρόπαλο είναι κρυμμένο στην αποθήκη.

Όχι γιατί άλλαξε το γεγονός. Αλλά, επειδή άλλαξαν οι πρωταγωνιστές.

Και κάπως έτσι, εκείνοι που για εξήντα χρόνια μοίραζαν πιστοποιητικά δημοκρατικής νομιμοφροσύνης, βρίσκονται αντιμέτωποι με τον πιο αμείλικτο καθρέφτη: τον ίδιο τους τον εαυτό.

Θα πει κάποιος, ότι ο Τσίπρας παραιτήθηκε από βουλευτής κι έφτιαξε άλλο κόμμα. Ναι, αλλά οι δικοί του γίνονται ανεξάρτητοι βουλευτές με πρόθεση να τον ακολουθήσουν. Δεν παραδίδουν την έδρα στον ΣΥΡΙΖΑ (πλην ελάχιστων περιπτώσεων), αλλά ανεξαρτητοποιούνται. Υποκλέπτουν τη βούληση της κοινωνίας που τους ψήφισε, αποστατούν απέναντι στο κόμμα με το οποίο εξελέγησαν. Και περιμένουν νεύμα του…μεγάλου τιμονιέρη… απολαμβάνοντας την βουλευτική τους έδρα κι…αποζημίωση.

Αν το 1965 ήταν αποστάτες, τότε και σήμερα είναι αποστάτες.

Αν σήμερα δεν είναι αποστάτες, τότε κάποιος οφείλει να ζητήσει μια συγγνώμη για εξήντα χρόνια πολιτικής υποκρισίας.

Εκτός αν πιστεύουν ότι η ιστορία γράφεται αναλόγως με το ποιος κρατάει το μικρόφωνο, το στυλό ή το πληκτρολόγιο…

Αυτό δεν λέγεται πολιτική συνέπεια. Άλλωστε η Αριστερά δεν φημίζεται γι’ αυτή.

Λέγεται πολιτική υποκρισία, ίσως και γελοιότητα.

Μαύρα τα ελληνοτουρκικά, στα οποία ισχυρίζονται ότι ο Μητσοτάκης κάνει παραχωρήσεις στους Τούρκους. Όταν τους ρωτά κάποιος να πούνε

μια παραχώρηση του Μητσοτάκη, εισπράττει… άλλα λόγια ν’ αγαπιόμαστε. Στην πολιτική, όμως, οι καταγγελίες χωρίς αποδείξεις μοιάζουν με επιταγές χωρίς αντίκρισμα και σε καθιστούν αναξιόπιστο.

Όσες φορές τίθεται στη συζήτηση το επιχείρημα της τεράστιας ενίσχυσης της Άμυνας της Ελλάδας τα τελευταία επτά χρόνια και της υπεροχής έναντι των γειτόνων ή τίθεται προς συζήτηση το γεγονός ότι η Ελλάδα έστειλε δυνάμεις της να προστατεύσουν την Κύπρο, ακούσαμε  ότι …αυτό ήταν αυτονόητο. Αυτονόητο μπορεί να ήταν, αλλά εδώ και δεκαετίες δεν το είχε κάνει κανένας άλλος. Ούτε οι …πατριωτικές κυβερνήσεις Καραμανλή και Σαμαρά…

Μαύρα, κατ’ εκείνους, τα πάντα. Κι ας τους τίθενται χειροπιαστά δεδομένα περί του αντιθέτου. Όπως της επιστροφής εκατοντάδων χιλιάδων νέων που είχαν φύγει από τη χώρα. Όπως της «τερατώδους» μείωσης της ανεργίας. Της ανάκτησης της επενδυτικής βαθμίδας. Των υψηλών ρυθμών ανάπτυξης. Της δημιουργίας του gov που άλλαξε τη ζωή των Ελλήνων, αφού αντί για ουρές στα γκισέ υπηρεσιών, οι πολίτες εκδίδουν πιστοποιητικά, δηλώσεις και ιατρικές συνταγές μέσω διαδικτύου.

Τους αναφέρει κάποιος, ότι η πάταξη της φοροδιαφυγής σε σημαντικό βαθμό, μαζί με τους ρυθμούς ανάπτυξης, δίνουν τη δυνατότητα να μειώνεται ο ΕΝΦΙΑ, ο φόρος στα μερίσματα κι οι εισφορές εργαζομένων, ενώ καταργήθηκε ο φόρος αλληλεγγύης. Τους αναφέρεται ότι αυξήθηκαν μισθοί και κορυφαίοι διεθνείς κολοσσοί (όπως η Microsoft, η Amazon και η Pfizer) έχουν δημιουργήσει πλέον κέντρα και υποδομές στην Ελλάδα.

Τους γίνεται μνεία, ότι η Ελλάδα έχει πια ισχυρό αποτύπωμα στα διεθνή φόρα κι ότι αυτή η κυβέρνηση έχει καταστήσει τη χώρα κορυφαίο ενεργειακό άξονα της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, ειδικά με τη δημιουργία του κάθετου άξονα. Τους λένε. ότι με τις ΑΟΖ στα δυτικά, μεγάλωσε η κυριαρχία της χώρας.

Εκείνοι τον χαβά τους…. Σαν να ακούγεται ρεφραίν από τραγούδι του Καζαντζίδη, μαύρα και μίζερα όλα.

Μα όταν κάποιος είναι προκατειλημμένος για δικούς του και μη αντικειμενικούς λόγους,  τότε βλέπει μόνο συννεφιά, ενώ ακόμη κι ο ήλιος, τού φαίνεται φωτορύπανση.

Μ αυτά και μ’ εκείνα, συνειδητοποιείς ότι κάποιοι άνθρωποι έχουν αποφασίσει -για λόγους που δεν διασαφηνίζουν- να γυρίσουν τη χώρα πίσω. Ίσως γιατί εκεί αισθάνονται πιο άνετα. Εκεί όπου οι ευθύνες ξεθωριάζουν και οι μύθοι γίνονται βιογραφικά. Τότε που οι ίδιοι άνθρωποι δεν έβγαζαν άχνα για όσα συνέβαιναν στην τετραετία 2015-2019, όταν διακυβεύτηκε ακόμη και το ευρωπαϊκό κεκτημένο της χώρας κι εκείνοι είχαν συστήσει άτυπα τη Δεξιά συνιστώσα της Αριστεράς.

Δεν ξέρω αν όλοι αυτοί μιλάνε εξ ονόματος του Καραμανλή ή αυτοπροσδιορίζονται αυλικοί του κι αναζητούν τρόπους επιστροφής τους. Στην πολιτική, άλλωστε, υπάρχουν πολλοί που δανείζονται ξένα ονόματα επειδή το δικό τους δεν συγκινεί κανέναν.

Η πραγματικότητα όμως είναι, ότι πολλοί υπουργοί του Καραμανλή, φέρονται να συμπορεύονται με τον Σαμαρά, εναντίον της ΝΔ.

Κι η ουσία είναι ότι ο Καραμανλής δεν τους αποκηρύσσει και τους επιτρέπει να δημιουργούν εντυπώσεις.

Ναι, είναι κατανοητό ότι ο Καραμανλής έχει πολλές ασχολίες, άλλωστε εργάζεται σκληρά ως πρόεδρος των καπνοπαραγωγών, άρα δεν μπορεί ν’ ασχολείται με τον κάθε απόμαχο. Ακόμη κι αν ο ίδιος έχει γίνει φίλος με τον Σαμαρά -εδώ λέγεται το… βρε πώς αλλάζουν οι καιροί- και τον θαυμάζει ως «γνήσιο πατριώτη»….

Η πολιτική, όμως, έχει χιούμορ. Συχνά ενώνει εκείνους που κάποτε δεν αντάλλασσαν ούτε βλέμμα.

Όμως, στην υπόθεση του υπό δημιουργία κόμματος Σαμαρά, ο Κώστας Καραμανλής οφείλει να βγει μπροστά, να τοποθετηθεί και κυρίως να νουθετήσει τους τύπους της αυλής του. Γιατί, όταν οι αυλικοί μιλούν περισσότερο από τον βασιλιά, κάποια στιγμή θα θεωρήσουν -αν δεν το κάνουν ήδη-  ότι μπορούν να τον υποκαταστήσουν.

Ξέρετε κάτι; Ο Καραμανλής είχε πάντα ισχυρότατα τα αντανακλαστικά της αυτοπροστασίας. Μέσω αυτών έχει καταφέρει να μη λογοδοτήσει ποτέ για την έκρηξη των δημοσίων δαπανών της κυβερνητικής του θητείας. Ή της έλλειψης μέριμνας απέναντι στη διαφαινόμενη τότε κρίση. Ή στην αναξιοπιστία των στοιχείων που έστελνε στην ΕΕ.

Επαναλαμβάνουμε όμως, ότι δεν μπορεί να σιωπά πια. Ούτε να μην αποδοκιμάζει όσους μιλούν για λογαριασμό του ή διαρρέουν θελήσεις του… Όπως αυτή που τον φέρει να είναι απών από τη ΔΕΘ τον Σεπτέμβριο, όταν η ΝΔ θα μπαίνει στην τελική ευθεία για την τρίτη συνεχή νίκη της και την τρίτη κυβερνητική θητεία.

Εν κατακλείδι: Κάποια στιγμή η σιωπή παύει να είναι στάση. Γίνεται μήνυμα. Και στην πολιτική, τα μηνύματα διαβάζονται ακόμη κι όταν δεν γράφονται.

«Θεία Μάρω, καλέ θεία Μάρω, αύριο,  

φύλαξε και για μας λίγο χαλβά.

Θεία Μάρω, στην ποδιά σου αύριο,

θα γείρουμε σαν ορφανά παιδιά»…

Η ίδια μελωδία, οι ίδιοι στίχοι ξεπρόβαλλαν στο νου, όταν χθες το πρωί έγινε γνωστή η είδηση, ότι η Μάρω Κοντού δεν είναι πια εδώ. Έφυγε, ένα μήνα μετά τα γενέθλιά της, με 92 συμπληρωμένα χρόνια σε μια ζωή σαν παραμύθι.

Κι όμως, αυτό το κορίτσι, είχε την ατυχία να μη γνωρίσει ποτέ τον πατέρα της. Οι παλιοί Πειραιώτες έλεγαν ότι ήταν σπουδαίος άνθρωπος, έμπορος. Μα διέθετε τεράστιες ευαισθησίες πέριξ του πολιτισμού, αφού έγραφε ποιήματα, στίχους, σενάρια, ζωγράφιζε… Μέχρι που τον κτύπησε η φυματίωση. Έφυγε όταν η κόρη του ήταν μόλις δυο ετών.

Η μικρή Μάρω, γεννήθηκε στο Κουκάκι, σχεδόν μεσοτοιχία με τα σπίτια της Μούσχουρη και του Πλωρίτη. Κι ακολούθησε τους δρόμους με τις ευαισθησίες του πατέρα της.

Ξέρετε κάτι; Λένε, ότι οι σημαντικοί άνθρωποι -ανεξαρτήτως επαγγέλματος-  δεν πεθαίνουν την ημέρα που γράφει το ληξιαρχείο. Έτσι κι οι ηθοποιοί, φεύγουν λίγο λίγο. Κάθε φορά που σβήνει μια κινηματογραφική αίθουσα. Κάθε φορά που κλείνει ένα παλιό συνοικιακό σινεμά. Κάθε φορά που ένα παιδί δεν θα μάθει ποιος ήταν ο Κωνσταντάρας, γιατί γελούσαμε με τον Ηλιόπουλο, γιατί είχαμε χτυποκάρδι βλέποντας τη Λαμπέτη ή γιατί ο Χορν δεν χρειαζόταν να υψώσει τη φωνή του για να γίνει πρωταγωνιστής.

Και όμως, υπάρχουν κάποιοι άνθρωποι που αντιστέκονται στον χρόνο, γιατί έγιναν οι ίδιοι χρόνος.

Η Μάρω Κοντού ανήκε σε εκείνη τη μικρή, δυσεύρετη συνομοταξία. Δεν ήταν μόνο μια πρωταγωνίστρια. Ήταν ένας τρόπος με τον οποίο θυμόμαστε την Ελλάδα. Εκείνη την Ελλάδα που έβγαινε από τις πληγές της, αλλά είχε ακόμη τη δύναμη να γελάει. Που ντυνόταν τα καλά της για να πάει σινεμά. Που πίστευε ότι ο έρωτας μπορούσε να λυθεί μέσα σε ενενήντα λεπτά και να πέσουν οι τίτλοι τέλους με ένα χαμόγελο.

Η ομορφιά της δεν ήταν ποτέ επιθετική. Δεν σε αιχμαλώτιζε. Σε κέρδιζε. Ήταν από εκείνες τις γυναίκες που έμπαιναν σε ένα πλάνο και ο φακός ξεχνούσε τους υπόλοιπους. Όχι επειδή το απαιτούσε η παρουσία της, αλλά επειδή το επέβαλλε η χάρη της. Είχε κάτι από τις παλιές Αθηναίες. Εκείνες που περπατούσαν στην Πανεπιστημίου με γάντια και ταγέρ, αλλά δεν έχαναν ποτέ τη γειτονιά τους. Παρέμεναν άνθρωποι της διπλανής πόρτας, όσο κι αν τις θαύμαζε ο κόσμος.

Κοιτάζοντας σήμερα τις ταινίες της, ανακαλύπτεις κάτι που τότε ίσως περνούσε απαρατήρητο. Δεν υποδυόταν απλώς τους ρόλους της. Τους φώτιζε. Έδινε στις ηρωίδες της μια λεπτή ανθρωπιά, σαν να τους ψιθύριζε ότι, όσο δύσκολη κι αν είναι η ζωή, δεν αξίζει να χάσεις την αξιοπρέπειά σου.

Κι αυτή η αξιοπρέπεια την ακολούθησε σε όλη της τη διαδρομή.

Δεν υπήρξε ποτέ η σταρ που κυνηγούσε τους προβολείς. Τους άφηνε να την ακολουθούν. Ούτε αναζήτησε τη δημοσιότητα για να συντηρήσει το μύθο της. Ίσως γιατί είχε καταλάβει νωρίς ότι ο πραγματικός μύθος δεν κατασκευάζεται στα πρωτοσέλιδα. Χτίζεται αθόρυβα. Με συνέπεια. Με δουλειά. Με ευγένεια. Με σεβασμό στον θεατή.

Κάποτε οι ηθοποιοί είχαν έναν παράξενο κώδικα. Ήταν μεν διασημότητες μα δεν είχαν ίχνος ξετσιπωσιάς. Ήταν κυρίες, κύριοι, ευπρεπείς, ταπεινοί. Έμπαιναν σ’ ένα καμαρίνι με την ίδια ευλάβεια που άλλοι μπαίνουν σε μια εκκλησία. Μου το έλεγε αυτό ο Δημήτρης Παπαμιχαήλ, την περίοδο που κάναμε μαζί τον μοναδικό δίσκο που τραγούδησε τραγούδια εκτός κινηματογράφου. Την αγαπούσε τη Κοντού, τη θαύμαζε, υποκλινόταν μπροστά της.

Η Μάρω Κοντού ανήκε σε εκείνη τη γενιά. Δεν θεώρησε ποτέ την τέχνη της εμπόρευμα. Τη θεωρούσε προνόμιο. Και τα προνόμια, όταν έχεις ανατροφή, τα υπηρετείς, δεν τα επιδεικνύεις.

Ίσως γι’ αυτό όσοι συνεργάστηκαν μαζί της μιλούσαν πρώτα για τον άνθρωπο και ύστερα για την ηθοποιό. Για το χαμόγελο που δεν ήταν τυπικό. Για την κουβέντα που δεν γινόταν από υποχρέωση. Για την αρχοντιά που δεν αγοραζόταν σε κανένα κοσμηματοπωλείο.

Η γενιά της Μάρως Κοντού είχε μια παράξενη πολυτέλεια. Δεν ήξερε ότι θα γινόταν αθάνατη. Έπαιζαν ταινίες για να γεμίσουν οι αίθουσες το Σαββατόβραδο, όχι για να τις βλέπουν εξήντα -εβδομήντα χρόνια μετά παιδιά και μεγάλοι. Δεν υπήρχαν αλγόριθμοι, δεν υπήρχαν likes, δεν υπήρχε η αγωνία της επικαιρότητας. Υπήρχε μόνο ένας σκηνοθέτης που φώναζε «πάμε άλλη μία» και η κρυφή ελπίδα ότι η ταινία θα αρέσει στον κόσμο. Τελικά, άρεσε σε γενιές ολόκληρες.

Στα χρόνια που δοκίμασε να περάσει στην πολιτική, δεν εγκατέλειψε ποτέ αυτή την αστική της ευγένεια. Δεν ύψωσε τείχη απέναντι σε όσους διαφωνούσαν μαζί της. Δεν μεταμορφώθηκε σε επαγγελματία της εξουσίας. Έμεινε ένας άνθρωπος του πολιτισμού που πίστευε πως η δημόσια ζωή μπορεί να υπηρετείται με την ίδια αξιοπρέπεια που υπηρετείται και η σκηνή.

Οι άνθρωποι που γνώρισαν τη Μάρω Κοντού λένε σχεδόν όλοι την ίδια λέξη: καλοσύνη.

Παράξενη λέξη η καλοσύνη. Δεν γράφεται σε βιογραφικά. Δεν αποτυπώνεται σε βραβεία. Δεν μετριέται σε εισιτήρια ή τηλεθεάσεις. Μόνο όταν λείψει κάποιος, αρχίζει να ακούγεται από παντού. Σαν μια αόρατη συμφωνία ανθρώπων που δεν συνεννοήθηκαν ποτέ μεταξύ τους, αλλά καταθέτουν την ίδια μαρτυρία.

Και τότε καταλαβαίνεις ότι ίσως αυτή να ήταν η μεγαλύτερη επιτυχία της.

Όχι ότι έγινε μία από τις τελευταίες μεγάλες κυρίες του ελληνικού κινηματογράφου. Αλλά ότι κατάφερε, σε μια εποχή που λάτρευε τα αστέρια, να παραμείνει άνθρωπος.

Και ίσως αυτό να είναι τελικά η αληθινή αθανασία. Να σε θυμούνται όχι μόνο για τις ατάκες που είπες, ούτε για τα κοντινά πλάνα που σε ομόρφυναν, αλλά για την αίσθηση που άφησες στους άλλους. Για εκείνη τη σπάνια ζεστασιά που κάνει έναν άγνωστο να νιώθει πως έχασε έναν δικό του άνθρωπο.

Γι’ αυτό, από χθες, οι ασπρόμαυρες ταινίες μοιάζουν λίγο πιο γκρίζες.

Όχι γιατί άλλαξε το φιλμ. Αλλά γιατί λείπει πια εκείνο το χαμόγελο που τις φώτιζε.

Από χθες, όλο και προσπαθώ να θυμηθώ για ποιον λόγο κάθε φορά που έβλεπα τη Μάρω Κοντού, μου ερχόταν στο μυαλό εκείνο το τραγούδι του Σαββόπουλου, η θεία Μάρω. Νομίζω πως το κουβάρι του υποσυνείδητου ξετυλίγεται. Δεν ήταν οι στίχοι. Ήταν η λέξη «θεία». Γιατί η Μάρω Κοντού δεν έγινε ποτέ η σταρ της Ελλάδας. Έγινε η συγγένειά της. Κι όταν φεύγουν οι συγγενείς, δεν αδειάζει μόνο το σπίτι, αδειάζει κι η καρδιά.

Γειά σου, γειά σου θεία Μάρω…Καλό ταξίδι στο φως!

Οι δολοφονίες του καλοκαιριού εχουν κορυφαία του Θάνου Αξαρλιάν από τη 17 Νοέμβρη που νόμιζε ότι μπορεί να είναι ο τιμωρός της πόλης και να βάζει βόμβες.
Να όμως που εκείνο το μεσημέρι του Ιουλίου η βόμβα για τον τότε υπουργό Οικονομικών, Γιάννη Παλαιοκρασά, σκότωσε τον νεαρό Θάνο.

Τις προάλλες κάτι άλλοι «τιμωροί» έβαλαν γκαζάκια σε κάτι νεοδημοκράτες γιατί δεν τους γούσταραν. Σκότωσαν τη μητέρα Βάγια Νέστορα επειδή δεν τους άρεσε η νεοδημοκρατική δράση της κόρης της.

Στο Άργος οι αστυνομικοί εκτέλεσαν ουσιαστικά με τη χρήση απαγορευμένων για την επίσημη Αστυνομία σφαίρες, τον 20χρονο Θοδωρή επειδή δε σταμάτησε στον έλεγχο.

Έχουμε γεμίσει δολοφόνους.

Πιτσιρίκια σφάζονται στο σχόλασμα ή ακόμη και στα προαύλια των σχολείων.

Η κουλτούρα του θανατικού έχει απλωθεί και θύμα το θύμα συμβαίνει το χειρότερο: Συνηθίζουμε!

Μας φαίνεται «οκ» που οι αστυνομικοί σκοτώνουν (και δεν τιμωρούνται στις περισσότερες των περιπτώσεων), οι βιαστές βιάζουν, οι αυτόκλητοι τιμωροί προκαλούν θανάτους.

Οκ αντιδρούμε με οργή στα πληκτρολόγια, αυτό να το πω!
Ομαδική οργή, ομαδικός θρήνος, διαγκωνισμός ατάκας για το εκάστοτε θέμα και μετά…
Μετά όλα «οκ» σα να μην έγιναν και περιμένουμε τα επόμενα.

Πώς θα γκρεμίσουμε αυτή την εμπεδωμένη κουλτούρα του θανάτου; Αυτό είναι το μεγάλο ερώτημα.
Είναι προσωπικό θέμα του καθενός και της καθεμιάς; Είναι θέμα πολιτικής πρακτικής; Είναι θέμα του σχολείου;

Προφανώς δεν υπάρχει μια απάντηση. Και όσες και να δώσουμε είτε θα είναι ελλιπείς, είτε θα είναι πολιτικά φορτισμένες, κοινωνικά αποδεκτές ή και απαράδεκτες.
Το βέβαιο είναι ότι υπάρχει θέμα!
Το βέβαιο είναι πως ό,τι το «συνηθίζουμε» στο τέλος μας κατσικώνεται και το θεωρούμε «φυσιολογικό».
Οι δολοφονίες πάντως φυσιολογικές δεν είναι. Ούτε αποδεκτές.
Και σίγουρα οι πιο επικίνδυνες είναι οι δολοφονίες που διαπράττονται από αυτούς που ορκίστηκαν στο Σύνταγμα να μας …προστατεύουν.
Η αστυνομική βία που καταλήγει σε «εκτέλεση», όπως του Γιάννη Μάγγου, του Κώστα Μανιουδάκη και τόσων άλλων είναι πιο επικίνδυνη γιατί οι δολοφόνοι προστατεύονται από το σύστημα που τελικά τους εκτρέφει!

Γιάννης Καφάτος